VIÊM RUỘT THỪA Ở TRẺ EM- DỄ CHẨN ĐOÁN NHẦM-HIỂM HỌA KHÔN LƯỜNG

Viêm ruột thừa ở trẻ em( appendicitis in children )

là 1 bệnh lý khá phổ biến, mỗi ngày khoa ngoại các bệnh viện đều có 2-3 trường hợp trẻ được chẩn đoán và phẫu thuật do viêm ruột thừa.

Trong đó, có những trường hợp viêm ruột thừa phát hiện kịp thời chưa có biến chứng, mổ xong bé hồi phục rất nhanh; nhưng cũng có những trường hợp viêm ruột thừa khi nhập viện đã có biến chứng như vỡ, abces ruột thừa, mủ lan tràn khắp ổ bụng, mổ xong hậu phẫu phức tạp, thời gian nằm viện lâu, thậm trí còn ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của bé.

đau bụng khi viêm ruột thừa
trẻ có biểu hiện đau bụng khi viêm ruột thừa

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm ruột thừa, có thể do sỏi phân, quá sản tổ chức lympho ở thành ruột thừa, dị vật… khiến lòng ruột thừa bị tắc nghẽn, khiến cho ruột thừa bị sưng lên và nhiễm trùng, tạo thành ruột thừa viêm.

Được biết bé N.H.L(6 tuổi, ở Hà Nội),  sau 10 ngày điều trị kháng sinh rơi vào tình trạng đau bụng, sốt cao mê man… Bác sĩ cho hay, bé bị viêm ruột thừa giai đoạn muộn do chẩn đoán nhầm.

Nhầm lẫn tai hại

Gia đình bé L cho biết, hơn 1 tuần trước bé bắt đầu nhăn nhó kêu đau bụng, nôn và đi tiêu chảy… Cho rằng con mình lại mắc bệnh về đường tiêu hoá, gia đình đã đưa bé đến khám tại một cơ sở tư nhân. Sau đó, bé L đã được bác sĩ ở đây kê uống nhiều ngày một số loại thuốc, trong đó có kháng sinh.

Đến ngày thứ 10 kể từ khi bị đau bụng bé L đã rơi vào tình trạng đau bụng dữ dội, sốt cao mê man, không muốn ăn, uống… Lúc này, gia đình bé mới hốt hoảng đưa con đi cấp cứu. Qua thăm khám, các bác sĩ chuyên khoa thông báo, bệnh nhi bị áp- xe ruột thừa, phần viêm đã vỡ mủ, gây ra viêm ổ bụng và có thể dẫn đến biến chứng dính ruột, điều này ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ.

Theo GS. Trần Bình Giang, Bệnh viện Việt Đức, viêm ruột thừa thừa là dạng cấp cứu hay gặp nhất, chiếm 53,38% mổ cấp cứu do bệnh lý bụng. Bệnh hay gặp nhất từ lứa tuổi 3 – 15, sau đó giảm dần theo tuổi.

Đây là một bệnh thường gặp, dễ điều trị và không để lại di chứng nếu được chẩn đoán sớm và chính xác trong vòng 24 giờ đồng hồ. Ngược lại, để quá lâu ruột thừa viêm đã mưng mủ, vỡ hoặc hoại tử sẽ gây áp-xe, viêm toàn bộ ổ bụng, đe dọa tính mạng hoặc để lại những di chứng về sau như táo bón hoặc tiêu chảy mãn tính.

Ở trẻ em (đặc biệt ở lứa tuổi dưới 6), việc chẩn đoán viêm ruột thừa thường dễ bị nhầm lẫn sang các loại bệnh khác do trẻ chưa biết xác định chính xác vị trí đau mà thường chỉ khóc, bỏ ăn uống, không muốn cho người lớn đụng chạm vào người, nhất là phần bụng. Đặc biết việc gia đình tự ý cho bé sử dụng thuốc giảm đau có thể làm che mờ triệu chứng đau bụng của trẻ, dẫn đến chẩn đoán không chính xác. 

Có nhiều bậc phụ huynh cho rằng trẻ bị rối loạn tiêu hoá, hoặc khó chịu trong người nên đã cho trẻ uống thuốc kháng sinh, làm cảm giác đau của trẻ giảm đi, hoặc khó phân biệt. Đây là một trong những sai lầm tai hại bởi phần viêm không được xử lý kịp thời có thể gây nhiễm trùng hoặc bị hoại tử khiến bệnh trở nên nghiêm trọng, có thể dẫn đến tử vong.

Nguyên nhân gây viêm ruột  ở trẻ

Viêm đường ruột thường do các virus rota và virus adeno gây ra là chủ yếu, ngoài ra còn có nhiều loại virus khác nữa. Trẻ em có thể bị viêm đường ruột nhiều lần.

Trẻ sơ sinh dưới 15 tuần tuổi, có thể được tiêm vắc-xin phòng virus rota để giảm nguy cơ bị viêm ruột.

Rota là một loại virus rất dễ lây lan, chúng có ở mọi nơi xung quanh trẻ, đặc biệt là những môi trường chung như nhà trẻ, trường học.Virus gây viêm đường ruột sẽ lây truyền nếu:

  • Trẻ chạm vào đồ vật của người đang bị bệnh này.
  • Trẻ có thói quen cho tay vào miệng.

Biểu hiện khi trẻ viêm ruột thừa

Bác sĩ khuyến cáo, phụ huynh phải theo dõi sát tình trạng đau bụng của con, không được chủ quan và phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi có các triệu chứng sau : sốt, tiêu chảy, nôn, trằn trọc, quấy khóc, co chân bên phải gấp vào bụng. Trẻ không ăn, quansát bụng thấy chướng nhẹ.

  • Triệu chứng điển hình của viêm ruột thừa là đau vùng bụng dưới bên phải ( còn gọi là hố chậu phải). thường sẽ đau vùng thượng vị hoặc quanh rốn trước rồi khu trú dần về hố chậu phải. Tuy nhiên ở trẻ em, điểm đau rất khó xác định vì trẻ đa phần gặp bác sĩ là sợ, kêu khóc, và trẻ nhỏ không miêu tả được là đau ở đâu, thậm chí khám bụng chỗ nào cũng kêu đau.
  • Phần lớn trẻ có sốt nhẹ, giao động 38-38,5 độ C nhưng có khi trẻ chỉ hơi ngây ngấy sốt hoặc không có triệu chứng này
  • Các dấu hiệu hay gặp: sốt, ỉa chảy, nôn, trằn trọc quấy khóc, co chân bên phải gấp vào bụng, bụng chướng 
trẻ có thể sốt nhẹ
trẻ có thể sốt nhẹ, từ 38- 38,5 độ hoặc sốt rất cao 39-40 độ

Ở trẻ nhỏ phải đặc biệt theo dõi sát do triệu chứng không rõ ràng và có thể diễn biến rất nhanh trong trường hợp trẻ bị viêm ruột thừa dạng nhiễm độc : trẻ ít thấy đau bụng, nhưng thường sốt rất cao (39 – 40oC), mạch nhanh nhỏ, thở nông, có thể tụt huyết áp, đầu ngón chân, tay tím lạnh. Đây là tình trạng cấp cứu.

Biểu hiện ở trẻ nhũ nhi

Hiếm gặp viêm ruột thừa, chẩn đoán khó khăn hơn rất nhiều nên thường để muộn khi đã viêm phúc mạc. Cần chú ý khi trẻ có các biểu hiện:

– Trẻ khóc thét và thường co gập người khi bị chạm vào bụng.

– Sốt, mặt lừ đừ, bỏ bú, môi nhợt, tay chân lạnh.

– Nôn nhiều, có thể kèm theo tiêu chảy, thở gấp, lơ mơ hoặc li bì.

theory of cry it out newborn crying 2160X1200 e1505532319142
cần phân biệt với khóc thét trong lồng ruột ở trẻ nhũ nhi

Ở trẻ em phải phân biệt đau bụng do viêm ruột thừa với lồng ruột cấp, viêm túi thừa Meckel hoặc viêm hạch mạc treo, viêm ruột.

Bên cạnh bệnh viêm ruột thừa, trẻ còn rất dễ bị các bệnh đường ruột khác, dưới đây là một số nguyên nhân gây bệnh đường ruột ở trẻ để cha mẹ chủ động bảo vệ đường ruột cho trẻ:

Nguyên nhân gây bệnh đường ruột ở trẻ em

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các bệnh đường ruột ở trẻ nhỏ như:

  • Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện
  • Sức đề kháng của hệ tiêu hóa còn non nớt, dễ bị vi khuẩn, virus, ký sinh trùng… tấn công
  • Trẻ bị viêm đường ruột do dùng kháng sinh. Kháng sinh không chỉ tiêu diệt các vi khuẩn có hại mà còn diệt cả các vi khuẩn có lợi dẫn đến mất cân bằng sinh thái đường ruột
  • Vệ sinh kém, không đảm bảo an toàn thực phẩm, không rửa sạch tay cho trẻ. Trẻ bị nhiễm bẩn từ đồ chơi, quần áo…
  • Trẻ bị các bệnh đường ruột do biến chứng từ các bệnh khác như: viêm phế quản, viêm phổi, viêm đường hô hấp…
  • Chế độ dinh dưỡng không hợp lý
  • Hệ thống men tiêu hóa chưa hoàn thiện
  • Cho trẻ ăn nhiều thức ăn chế biến sẵn, đồ ăn chứa chất bảo quản, đồ ăn chưa được nấu chín, đồ uống có ga…

Kết luận viêm ruột thừa ở trẻ em

Các dấu hiệu sau ở trẻ có khả năng bị viêm ruột thừa:

– Đau bụng vùng quanh rốn, hố chậu phải.

– Sốt nhẹ.

– Buồn nôn và nôn.

– Ỉa chảy

– Bụng chướng.

Với những nguyên nhân và triệu chứng ở trên, hy vọng các mẹ có thể sớm phát hiện ra dấu hiệu mắc bệnh viêm đường ruột của trẻ. Nếu trẻ đã bị viêm đường ruột các mẹ nên cho trẻ ăn, và uống theo những lưu ý trên để giúp trẻ hồi phục tốt nhất, viêm đường ruột để lâu sẽ làm cho trẻ chậm lớn, suy dinh dưỡng hoặc những hậu quả ngoài ý muốn khác nên các mẹ nên lưu ý để trẻ có thể phát triển tốt nhất.

Để bảo vệ sức khỏe cho con, không ai khác chính các bậc phụ huynh cần trang bị kiến thức cho mình, và quan tâm đến mọi biến đổi của trẻ nhỏ để có thể can thiệp kịp thời. Đặc biệt  không nên tự ý dùng thuốc giảm đau cho trẻ nếu trẻ đau bụng mà chưa xác định được nguyên nhân vì thuốc có thể làm mất các triệu chứng bệnh và gây khó khăn cho việc chẩn đoán của bác sĩ.

384 views