Vạch mặt 5 triệu chứng cơ bản của bệnh đau dạ dày

Đau dạ dày là tình trạng rất phổ biến ở nước ta, bệnh ẩn chứa nhiều biến chứng nguy hiểm. Do đó, việc phát hiện đúng triệu chứng, nguyên nhân gây bệnh có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình điều trị. Tuy nhiên, việc phát hiện các triệu chứng của bệnh đau dạ dày nhiều người còn chưa hiểu rõ. Dưới đây sẽ là tổng hợp những triệu chứng của bệnh đau dạ dày. Hãy cùng tìm hiểu nhé!

Đau dạ dày là tình trạng rất phổ biến ở nước ta, bệnh ẩn chứa nhiều biến chứng nguy hiểm
Đau dạ dày là tình trạng rất phổ biến ở nước ta, bệnh ẩn chứa nhiều biến chứng nguy hiểm

Bệnh đau dạ dày là gì?

Để hiểu rõ về bệnh đau dạ dày, người bệnh cần nắm được: Về giải phẫu, dạ dày là túi đựng thức ăn nối thực quản với tá tràng. Dung lượng dạ dày có thể chứa được 1-1,5 lít, gồm 2 phần: Phần đứng là thân dạ dày, phần ngang là hang vị. Cấu tạo thành dạ dày gồm 4 lớp, từ ngoài vào trong gồm: thanh mạc; Lớp cơ: Gồm 3 lớp nhỏ (cơ dọc, cơ vòng và cơ chéo); Hạ niêm mạc; Niêm mạc: Phân cách với lớp hạ niêm mạc bởi lớp cơ trơn.

Mạch máu của dạ dày: Dạ dày được nuôi dưỡng bởi động mạch từ thân tạng tới tạo nên hai vòng cung: Vòng cung nhỏ dọc theo bờ cong nhỏ; Vòng cung lớn dọc theo bờ cong lớn. Thần kinh chi phối dạ dày: Là đám rối Meissner và Auerbach. Thần kinh phó giao cảm cholinergic (là dây thần kinh số X) và thần kinh giao cảm adrenergic (thần kinh tạng).

Theo các chuyên gia thì đau dạ dày phần nhiều là tình trạng tổn thương niêm mạc dạ dày do các vết viêm loét gây nên.

Nguyên nhân gây nên bệnh đau dạ dày là gì?

Nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên bệnh đau dạ dày
Nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên bệnh đau dạ dày

Dưới đây sẽ là 10 nguyên nhân thường gặp gây nên bệnh đau dạ dày:

1.Không dung nạo gluten (một loại protein trong lúa mì)

Tình trạng nghiêm trọng nhất của không dung nạp gluten là rối loạn tự miễn dịch. Gluten ảnh hưởng đến ruột non, khiến ruột không hoạt động bình thường và không hấp thu được các chất dinh dưỡng. Bệnh thường gây đầy hơi, đau nhẹ đến nặng hơn và mệt mỏi.

Khi ruột non không có khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng, dẫn đến bệnh tiêu chảy mạn tính, giảm cân, suy dinh dưỡng.

2.Vấn đề về tuyến giáp

Tuy nằm ở vị trí cổ nhưng tuyến giáp cũng ảnh hưởng đến phần dưới của cơ thể. Trong cơ thể, tuyến giáp chịu trách nhiệm điều chỉnh các chức năng và đường tiêu hóa.

Khi tuyến giáp sản xuất nhiều hormone gây hội chứng cường giáp, tăng hoạt động của đường tiêu hóa dẫn đến bệnh tiêu chảy, chuột rút vùng bụng.

Ngược lại, hội chứng suy giáp, là khi tuyến giáp sản xuất ít hormone, làm chậm hoạt động của đường tiêu hóa, gây bệnh táo bón và đầy hơi.

3.Ký sinh trùng

Ký sinh trùng Giardia, Cryptosporidium trong hồ bơi, nước uống ô nhiễm, ổ dịch bệnh, rượu táo chưa qua tiệt trùng, là những thủ phạm gây đau dạ dày.

Những sinh vật đơn bào nhỏ xíu này gây chuột rút, bệnh tiêu chảy, cảm giác buồn nôn, kéo dài 2 – 10 ngày sau khi nhiễm bệnh nếu do ký sinh Cryptosporidium, và 1 – 3 tuần lễ nếu do kí sinh Giardia

4.Viêm ruột

Viêm ruột (viêm bên trong ruột non, ruột già) gây sẹo, tắc ruột, đau bụng, chảy máu trực tràng. Triệu chứng bệnh có thể bùng phát hoặc giảm dần theo chu kỳ nên khó chuẩn đoán.

Bệnh cần được theo dõi chặt chẽ đề phòng dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác như ung thư.

5. Hội chứng kích ứng ruột

Kích ứng ruột gây đau bụng mạn tính, thay đổi hoạt động của ruột nhưng không gây viêm, chảy máu trực tràng hay phát triển thành ung thư.

Bệnh phổ biến ở phụ nữ hơn là đàn ông và có thể dùng thuốc giảm đau để giảm bớt triệu chứng của bệnh.

6.Căng thẳng

Căng thẳng dẫn đến đau đầu, tăng huyết áp, mất ngủ và những vấn đề về dạ dày. Tình trạng căng thẳng cũng liên quan đến tiêu hóa, như ăn uống kém ngon, giảm cân. Đau bụng dai dẳng cũng khiến tâm trạng trở nên căng thẳng, lo lắng.

7. Ngộ độc thực phẩm

Trường hợp nghiêm trọng, ngộ độc thực phẩm có thể dẫn đến tử vong. Những triệu chứng của ngộ độc thường kéo dài 1 – 2 ngày, có thể lâu hơn nếu ngộ độc do vi-rút.

8. Ung thư

Ung thư ở bất kỳ bộ phận nào như gan, tuyến tụy, dạ dày, túi mật, buồng trứng đều có thể gây đau dạ dày, nhưng thường ở giai đoạn muộn.

9.Viêm ruột thừa

Ai cũng có thể bị viêm ruột thừa. Bệnh bắt đầu bằng cơn đau ở giữa, rồi dần sang bên phải bụng. Nếu không được cắt bỏ, ruột thừa bị vỡ dẫn đến viêm phúc mạc rất nguy hiểm đến tính mạng.

10. Tác dụng phụ của thuốc

Bất cứ loại thuốc nào cũng có nguy cơ gây tác dụng phụ, gồm có đau bụng. Thuốc duy trì mật độ xương, ngừa loãng xương, gây viêm và đau dưới thực quản. Nhóm thuốc kháng viêm không chứa steroids cũng gây viêm thành dạ dày, dẫn đến u loét dạ dày.

Triệu chứng điển hình của bệnh dạ dày

Buồn nôn và nôn là một trong các triệu chứng của bệnh đau dạ dày
Buồn nôn và nôn là một trong các triệu chứng của bệnh đau dạ dày

1.Đầy hơi

Đây là biểu hiện phổ biến đầu tiên của chứng đau dạ dày. Bạn thường cảm thấy chướng bụng, đầy hơi ngay cả khi ăn đã lâu. Cảm giác đầy bụng này có thể giảm dần sau khi hoạt động thể chất hoặc mỗi khi làm việc.

Tuy nhiên, nếu tình trạng này xuất hiện liên tục và kéo dài khiến bạn có cảm giác chán ăn, mệt mỏi, ngoài ra còn cảm thấy khó nuốt kèm theo ho, khàn tiếng, hoặc có cảm giác đầy bụng dù ăn rất ít có thể là dấu hiệu của ung thư thực quản cần thăm khám.

2.Đau thượng vị

Theo BSCKII Nguyễn Thị Hằng – BV Thu Cúc: “Đau thượng vị cũng là dấu hiệu cơ bản của bệnh lý tá tràng, dạ dày. Người đau thượng vị có thể đau ở cùng dưới hoặc cách xa mũi ức. Cảm giác đau phụ thuộc vào mỗi người, đau âm ỉ, tức bụng, rất nóng rát.”

3.Buồn nôn và nôn

Nếu bạn thường xuyên nôn và buồn nôn sẽ rất nguy hiểm, có thể làm rách thực quản, rách niêm mạc thực quản tâm vị, dẫn đến xuất huyết. Khi nôn nhiều còn dẫn đến tình trang mất nước, tụt huyết áp. Đây là biểu hiện rõ ràng của các bệnh lý như viêm loét dạ dày, loét dạ dày tá tràng, thâm chí là ung thư dạ dày.

4.Thay đổi thói quen đại tiện

Thay đổi thói quen đại tiện, giảm cân không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cho thấy bạn nhiễm một ký sinh trùng có tên là Giardia trong đường ruột.

Nếu bạn đầy hơi đột ngột xảy ra không có lý do, đi kèm với các triệu chứng như đau hoặc có máu trong phân là dấu hiệu không thể xem thường. Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh loét dạ dày, bệnh trào ngược dạ dày (GERD), hội chứng ruột kích thích (IBS), sỏi mật, táo bón.

5.Chảy máu tiêu hóa

Đây là hiện tượng máu thoát ra khỏi thành mạch và chảy vào lòng ống tiêu hóa, là một trong những triệu chứng nguy hiểm, thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng, vì thế nếu xuất hiện triệu chứng này người bệnh cần đến cơ sở chuyên khoa để thăm khám. Những biểu hiện cơ bản của chảy máu tiêu hoá là nôn ra máu đỏ tươi, máu đen hoặc đi ngoài ra máu. Khi có hiện tượng này, có thể người bệnh mắc phải một số bệnh lý như loét dạ dày, ung thư dạ dày.

Phương pháp chẩn đoán đau dạ dày không cần nội soi

Hãy đến thăm khám bác sĩ để có hướng điều trị kịp thời khi thấy các dấu hiệu của bệnh
Hãy đến thăm khám bác sĩ để có hướng điều trị kịp thời khi thấy các dấu hiệu của bệnh

1.Xét nghiệm gastrin
Gastrin là một hormon tiêu hóa có tác dụng kích thích tiết acid dạ dày. Gastrin được sản xuất bởi tế bào G
của tá tràng và vùng hang vị trong vị môn của dạ dày. Gastrin tồn tại dưới 3 dạng chính: Gastrin-34, Gastrin-17 và Gastrin -14.

Gastrin đóng vai trò chính trong việc xác định Hội chứng Zollinger-Ellison. Trong hội chứng này có sự tăng sản xuất Gastrin làm dạ dày sản xuất dư thừa acid HCl, gây loét dạ dày. Nguyên nhân thường do khối u ở tá tràng hay tụy làm tăng sản xuất Gastrin.

*Nồng độ Gastrin cao còn gặp trong một số trường hợp khác:

  • Trường hợp bị suy giảm tiết acid dạ dày, ví dụ như trong bệnh thiếu máu ác tính
  • Tắc nghẽn môn vị kèm trướng hang vị
  • Sau thủ thuật cắt thần kinh phế vị
  • Một số bệnh viêm loét đường tiêu hóa thông thường.

2.Xét nghiệm pepsinogenI, II trong huyết thanh

Pepsinogen là tiền enzym của pepsin – một enzym đóng vai trò phân hủy protein thành chuỗi peptid nhỏ hơn được tiết ra bởi các tế bào niêm mạc dạ dày. Pepsinogen gồm 2 loại: pesingen 1 (PGI) được sản xuất chủ yếu bởi tế bào niêm mạc vùng hang vị và pepsinogen 2 (PGII) được sản xuất bởi tế bào niêm mạc vùng thân vị và tâm vị.

Sự giảm mức độ pepsinogen I huyết thanh và tỷ lệ PGI/II là dấu hiệu của teo niêm mạc dạ dày mạn tính có thể dẫn tới ung thư dạ dày, do đó chỉ số này có thể được sử dụng để phát hiện bệnh dạ dày và phát hiện sớm ung thư dạ dày.

Xét nghiệm pepsinogen I, II và tỷ lệ PGI/II được sử dụng để sàng lọc và chẩn đoán ung thư dạ dày nên thường được chỉ định khi bệnh nhân có các triệu chứng sớm của ung thư dạ dày như: khó tiêu kéo dài, ợ hơi, nhanh no, đầy hơi sau khi ăn, mệt mỏi, đau thượng vị nôn.

3.Xét nghiệm tìm vi khuẩn HP

  • Test thở: Bác sĩ sẽ cho bệnh nhân uống uống 1 viên thuốc hoặc 1 dung dịch có chứa phân tử Carbon đồng vị C13 hoặc C14 và sau khi uống thuốc khoảng 20 phút để tìm vi khuẩn có trong dạ dày. Nếu có vi khuẩn Hp trong dạ dày thì vi khuẩn Hp sẽ phân hủy Ure tạo thành khí Carbonic, bằng cách đo lường lượng phân tử C13 và C14 thoát ra trong khí Carbonic người ta sẽ xác định được vi khuẩn Hp có hoạt động trong dạ dày hay không. Trong trường hợp nồng độ CO2 ở mẫu sau khi uống thuốc cao hơn trước khi dùng thuốc thì khả năng cao người bệnh đã có vi khuẩn HP tồn tại trong dạ dày và có nguy cơ cao mắc các bệnh lý viêm loét, ung thư dạ dày…
  • Xét nghiệm phân: Một lượng phân nhỏ của người bệnh được cho vào trong ống nghiệm. Hóa chất và chất tạo màu đặc biệt được thêm vào. Kết thúc xét nghiệm, nếu trong ống xét nghiệm xuất hiện màu xanh dương thì chứng tỏ là có vi khuẩn Hp trong mẫu. Trong 2 tuần trước khi làm xét nghiệm người bệnh không được phép sử dụng một số loại thuốc như kháng sinh, thuốc trung hòa acid dạ dày, bismuth, thuốc bao vết loét dạ dày, thuốc kháng acid.
  • Xét nghiệm máu: Bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm máu để tìm vi khuẩn HP có trong dạ dày, nếu trong cơ thể có vi khuẩn này thì sẽ sản sinh ra một loại kháng thể tương ứng với vi khuẩn HP. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ phát huy tác dụng trước khi điều trị còn các trường hợp sau khi điều trị muốn kiếm tra xem còn vi khuẩn HP không thì phương pháp không còn khả quan.

4.X-quang:
Chụp X quang phát hiện ổ loét và đặc biệt hữu ích để phát hiện khối u trong dạ dày. Phương pháp này giúp bác sĩ quan sát trực tiếp tình trạng của niêm mạc dạ dày về kích thước, vị trí và chức năng…để có thể xác định chính xác xem có mắc bệnh hay không, tình trạng bệnh như thế nào.

*Một số hình ảnh bệnh lý:

  • Thay đổi niêm mạc: To, nhỏ hoặc không đều
  • Thay đổi ở thành dạ dày: Có ổ đọng thuốc ở bờ cong nhỏ, bờ cong lớn, có đoạn cứng, hành tá tràng biến dạng.

*Các dấu hiệu khác mà X quang phát hiện:

  • Rối loạn vận động: Co thắt, xoắn.
  • Rối loạn trương lực: Tăng hoặc giảm
  • Thoát vị hoành.
  • Các khối u dạ dày (hình khuyết).

5.Thăm khám triệu chứng lâm sàng

Các triệu chứng điển hình của bệnh dạ dày bao gồm:

Đau bụng vùng thượng vị: Tùy vào biểu hiện từng cơn đau bác sĩ có thể chuẩn đoán được về bệnh dạ dày như sau:

  • Đau có chu kì (loét dạ dày, loét tá tràng), đau không chu kỳ (đau do viêm dạ dày-tá tràng hoặc ung thư dạ dày).
  • Đau có lan xuyên (loét dạ dày lan lên trên và sang trái), loét hành tá tràng (lan ra sau lưng và sang phải).
  • Liên quan đến bữa ăn: Loét dạ dày đau khi no, loét hành tá tràng đau khi đói, ăn vào hết đau.

Một số cách chữa đau dạ dày bằng phương pháp dân gian

1. Bắp cải:
Để chữa đau dạ dày bằng bắp cải, mỗi ngày chỉ cần uống 1/2 cốc nước ép bắp cải vào sáng sớm và trước khi đi ngủ. Trong bắp cải có chứa nhiều Vitamin U có tác dụng chống loét dạ dày. Do đó bệnh đau dạ dày sẽ thuyên giảm rõ rệt

2.Bột nghệ và mật ong:

Dùng nghệ chữa đau dạ dày là phương pháp dân gian quen thuộc nhất với những người bị đau dạ dày. Nghệ vàng làm dạ dày giảm tiết dịch vị và làm vết loét dạ dày nhanh liền lại. Mật ong cũng có tác dụng giảm kích ứng ở dạ dày.

3.Cam thảo:
Cam thảo có thể giúp dạ dày chống lại axit do chính nó tiết ra, được nhiều thầy thuốc dân gian sử dụng. Dùng cam thảo có thể ngăn chặn sự hình thành của các vết loét.

Nên uống nước cam thảo trước khi ăn khoảng 20-30 phút , cam thảo sẽ như 1 lớp màng bảo vệ dạ dày của bạn và không bị ảnh hưởng bởi thức ăn.

4. Lá mơ: 
Lấy khoảng 20 – 30 gr lá mơ lông rửa sạch, giã nát, uống nước cốt. Chỉ cần uống 1 lần/ngày. Sử dụng vài ngày sẽ thấy hiệu quả rõ rệt.

5.Cây lô hội (nha đam):
Nhựa cây nha đam vào trong cơ thể sẽ kích thích tiêu hóa, nhuận tràng, nên dân ta thường dùng để chữa chứng táo bón. Ngoài ra, nha đam giúp ức chế axit hydrochloric trong dạ dày, tránh ngâm vào viêm loét gây tổn thương dạ dày.

Kết luận

Những biểu hiện của bệnh đau dạ dày có thể mỗi người mỗi khác, để có chẩn đoán chính xác nguyên nhân và mức độ bệnh lý gì thì bạn cần đến chuyên khoa tiêu hóa uy tín để thăm khám và điều trị sớm. Sau khi có kết quả thăm khám bạn sẽ có hướng điều trị kịp thời nhất cho bệnh tình của mình để tránh gây biến chứng. Chúc bạn mạnh khỏe!

336 views