Ngộ độc nước ở trẻ nhũ nhi và cách cho con uống nước đúng cách

Tầm quan trọng của nước trong cuộc sống của chúng ta là vô cùng to lớn. Bất kỳ một sinh vật nào trên trái đất không thể tồn tại nếu không có nước. Nước đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống và đảm bảo cho sự phát triển của cơ thể.

1. Vai trò của nước đối với cơ thể con người:

  • Nước là dung môi hòa tan của các chất dinh dưỡng, là trung gian vận chuyển các chất, ion khoáng, khí oxy… đến các tế bào, giúp quá trình trao đổi chất ở tế bào diễn ra bình thường.
  • Nước có khả năng đào thải, loại bỏ các chất độc trong cơ thể ra bên ngoài thông qua đường nước tiểu, mồ hôi.
  • Nước đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết thân nhiệt nhất là vào mùa hè oi bức. Nhiệt độ cơ thể sẽ theo nước ra bên ngoài môi trường qua các lỗ chân lông trên da và qua đường hô hấp.
  • Nước là chất bôi trơn quan trọng trong cơ thể, có mặt tại các khớp nối, các cơ mặt, cơ miệng giúp cho cơ thể hoạt động một cách linh hoạt, khỏe khoắn.

Trên thực tế, cung cấp đủ nước cho cơ thể hàng ngày đem lại rất nhiều lợi ích như:

  • Cải thiện chức năng não: Nước chiếm 80% trong bộ não của con người vì thế cung cấp đủ nước sẽ giúp não bộ hoạt động hiệu quả hơn, giảm thiểu tình trạng căng thẳng, stress, trí nhớ suy giảm
  • Hỗ trợ tiêu hóa: Mọi hoạt động trong cơ thể chúng ta đều có liên quan đến nước và quá trình tiêu hóa cũng không ngoại lệ. Nước đóng vai trò vận chuyển các chất dinh dưỡng đi đến khắp các tế bào để nuôi cơ thể, đồng thời đem theo các chất độc tố, cặn bã ra ngoài thông qua đường tiêu hóa
  • Làm đẹp da: nước khi được hấp thụ vào các tế bào biểu bì trên da làm cho làm da trở nên căng mịn, chắc khỏe. Hơn nữa, nước khi được tiết qua tuyến mồ hôi đồng thời loại bổ các chất nhờn bụi bẩn trên da giúp làn da tránh được nguy cơ bị mụn trứng cá và ngăn ngừa lão hóa trên da.
  • Giảm căng thẳng mệt mỏi: Công việc nặng nhọc, căng thẳng khiến cơ thể bị mất một lượng nước lớn, vì thế thì cung cấp đủ nước sẽ mang lại cảm giác khỏe mạnh, hưng phấn hơn.

Vai trò của nước quan trọng như vậy nhưng đối với trẻ nhỏ thì sao? Có 1 hiện tượng của trẻ sơ sinh khi uống nước khá nguy hiểm nhưng không phải mẹ nào cũng biết đó là” Ngộ độc nước“.

2. Khái niệm ” Ngộ độc nước”:

Ngộ độc nước uống ở trẻ nhũ nhi là một tình trạng trẻ nhũ nhi ( dưới 1 tuổi), khi bị cho uống quá nhiều nước lọc trong một thời gian ngắn, trở nên ” ngộ độc nước”, và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng trẻ.

Ngộ độc nước ở trẻ nhỏ
                                         Ngộ độc nước ở trẻ nhỏ

3. Nguyên nhân gây nên ngộ độc nước:

Có nhiều nguyên nhân đang được tìm hiểu, tuy nhiên, nguyên nhân người ta thấy đóng một phần rất quan trọng, là sự chưa trưởng thành của thận của trẻ ở độ tuổi này. Khi trẻ lớn, từ 1 tuổi trở lên, trẻ uống nước lọc nhiều, sẽ thải nước lọc dư bằng cách tè ra nước lọc. Ở trẻ dưới 1 tuổi, vì thận chưa trưởng thành, nên khi uống nước lọc nhiều, trẻ không chỉ tè ra nước lọc không mà thải luôn một số chất điện giải quan trọng trong người trẻ, trong đó quan trọng nhất là Natri. Trong khi đó, nguồn năng lượng và dưỡng chất chính yếu mà trẻ nhận được từ sữa mẹ, sữa công thức lại chỉ cung cấp đủ Natri căn bản cho cơ thể. Vì vậy xảy ra hiện tượng mất cân bằng Natri, cơ thể bị hạ Natri, gây tổn thương các tế bào, và có thể gây phù não.

4. Biểu hiện ngộ độc nước:

Biểu hiện của hiện tường hạ Natri máu do ngộ độc uống nước sẽ là: Trẻ lừ đừ, quấy khóc, phù nề người, ngủ liên miên, hạ thân nhiệt và co giật. Hiện tượng này phổ biến đến mức nào, các mẹ cùng nhau tìm hiểu:

  • Ở Việt Nam: Kinh nghiệm cá nhân: Không ghi nhận một ca nào cả. Y văn ở Việt Nam cũng chưa ghi thấy ghi nhận trường hợp nào.
  • Ở Úc: một ca duy nhất ghi nhận trong lịch sử y khoa Úc, vào giữa năm 2014. Trong ca bệnh này, bé được 6 tháng tuổi, và mẹ bé, vì không có sữa mẹ, cũng không đủ tiền mua sữa công thức cho bé, nên cho bé uống nước trái cây để cung cấp năng lương cho con.
  • Ở Hong Kong: Nghiên cứu y văn ghi nhận một ca vào năm 2002, ở bé 7 tháng tuổi. Bé bị viêm đường hô hấp trên và 1 ngày trước khi xảy ra hiện tượng ngộ độc nước, bé được mẹ cho uống 90ml sữa và 1800ml nước lọc.
  • Ở Mỹ: Đây là nước có nhiều ca ngộ độc nước nhất được báo cáo, đặc biệt là trong thập niên 90 và gần như tất cả các thông tin khuyến cáo cho ba mẹ về tình trạng này, online, đều ” made in USA”. Bài báo của bệnh viện Wilkinson trong 10 năm, từ 1987-1997, có tổng cộng 25 trường hợp ngộ độc nước. Trong đó, nguyên nhân khá phổ biến là ba mẹ không đủ tiền mua sữa cho con, hoặc được trợ cấp sữa công thức từ chính phủ không đủ nên tự pha loãng sữa ra để tiết kiệm tiền. Trường hợp gần đây nhất là ở 1 bé 10 tuần tuổi, vào nửa đầu năm 2015, khi bé bị mẹ pha loãng sữa mẹ ra cho uống vì thiếu sữa mẹ cho con, mà ba mẹ lại không mua được sữa công thức để bé bú thêm, vì nguyên nhân kinh tế.

5. Cách cho trẻ uống nước đúng:

  • Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi:

Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn không cần uống nước thêm, vì việc uống nước thêm ngoại trừ nguy cơ ngộ độc nước kể trên, còn có một tác dụng khác không mong muốn là giảm thèm ăn của trẻ, trẻ giảm bú mẹ, và có thể làm giảm sản xuất sữa mẹ. Đồng thời, trẻ có thể không được cung cấp đủ nhu cầu năng lượng vì giảm bú.

Trẻ uống sữa công thức, có một số khuyến cáo có thể uống thêm chút nước, nhưng cũng quan tâm đến vấn đề giảm thèm ăn, giảm cung cấp năng lượng cần thiết cho trẻ.

Nếu muốn cho trẻ uống nước, bạn có thể cho trẻ uống tối đa 60ml nước một ngày mà thôi, và thường khuyến cáo cho trẻ lớn hơn xíu, từ 4 tháng tuổi trở lên.

Khi trời nóng, ba mẹ thường nghĩ con cần uống nước thêm, nhưng khuyến cáo hiện nay là, lượng nước trong sữa mẹ hoặc sữa công thức đã đủ cung cấp cho trẻ rồi. Nếu muốn cho ba uống thêm nước, ba mẹ có thể cho trẻ bú mẹ thêm, hoặc bú bình sữa thêm.

Cho trẻ bú mẹ hoặc bú sữa công thức để cung cấp nước cho trẻ
                          Cho trẻ bú mẹ hoặc bú sữa công thức để cung cấp nước cho trẻ
  • Đối với trẻ 6-12 tháng:

Lúc này, trẻ bắt đầu ăn dặm được, bạn có thể cho trẻ uống nước thêm. Lúc này, việc cho trẻ uống một lần khoàng 60ml nước sau bữa ăn là phù hợp, và có thể không ảnh hưởng đến vấn đề ăn, bú của trẻ. Tổng lượng nước uống có thể lên đến 120ml đến 240ml một ngày, tùy theo nhu cầu của trẻ.

Cũng ở độ tuổi này, bạn có thể cho trẻ uống nước bằng ly, và để trẻ tự uống theo nhu cầu của mình.

Cho trẻ tự uống nước theo nhu cầu của mình
                                           Cho trẻ tự uống nước theo nhu cầu của mình
  • Khi trẻ bệnh, và có nguy cơ mất nước ( như sốt cao, tiêu chảy):

Lúc này, việc cho trẻ uống nước để giảm nguy cơ mất nước là không hợp lý, vì uống nước không có bất kỳ chất điện giải nào mà trẻ cần, và có thể gây mất cân bằng điện giải thêm. Vì vậy, thay vì cho bé uống nước, ba mẹ nên cho trẻ bù nước bằng cách bú mẹ hoặc bú bình. Nếu có bù nước điện giải, nên được đánh giá và tư vấn chính xác từ bác sĩ của trẻ.

  • Uống nước tráng miệng:

Một số mẹ quan tâm hỏi về nước cho con trẻ dưới 6 tháng tuổi uống xíu nước, đặc biệt là niềm tin ” tráng sạch miệng” của ông bà. Theo ý kiến cá nhân, đây cũng là một chuyện không có gì to tát cả, miễn là nước nấu chín, và dụng cụ đựng, đút cho bé được về sinh sạch sẽ.

6. Tóm lại:

  • Ngộ độc nước là một tình trạng hiếm gặp, nhưng nên nhận biết vì có thể nguy hiểm cho trẻ.
  • Trẻ dưới 6 tháng tuổi không có nhu cầu uống nước thêm vì đã được cung cấp qua sữa mẹ và sữa công thức rồi. Ngay cả khi bạn nghĩ trẻ cần cần thêm nước, vì trời nóng hoặc trẻ bệnh, bạn có thể bù thêm nước bằng cách cho trẻ bú mẹ hoặc bú sữa công thức thêm. Và còn nếu muốn cho con uống nước nữa, thì tối đa 60ml nước một ngày thôi nhé, và nên đợi trẻ lớn lớn, khoảng 4 tháng tuổi hẵng làm vì làm sớm quá có thể làm trẻ giảm thèm ăn, thèm bú.
  • Trẻ trên 6 tháng có thể cho uống nước thêm sau ăn dặm, tùy nhu cầu của trẻ, một lần khoảng 60ml, tối đa 120-240ml một ngày.
  • Không bù mất nước bằng nước lọc. Nên cho trẻ bù thêm nước bằng cách bú mẹ hoặc bú sữa công thức thêm. Chỉ dùng dung dịch điện giải khi có hướng dẫn và quyết định của bác sĩ mà thôi.
474 views