Điều kỳ thú về  NGÁP có thể bạn chưa biết

Ngáp là việc mà bất cứ ai cũng có, ngay cả thai nhi trong bụng mẹ cũng ngáp. Mọi người ai cũng đều nghĩ rằng ngáp xảy ra khi chúng ta cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi, chán nản, uể oải và cũng đúng như vậy. Nhưng thực tế, ngáp có thể do một loạt các lý do khác gây ra nữa mà có thể bạn chưa biết.

Vậy chúng ta hãy tìm hiểu về ngáp là như thế nào qua bài viết dưới đây nhé.

1.Biểu hiện của ngáp là gì ?

Biểu hiện thông thường của ngáp là há miệng rộng và thở ra hơi thật dài. Khi ngáp, các cơ mặt, cơ lưỡi và cơ cổ co mạnh, áp lực trong khoang miệng đột ngột tăng lên. Áp lực này tác động lên khoang mũi, ngăn đường thoát của nước mắt xuống mũi, do đó nước từ tuyến lệ tràn ngược lên. Nên khi ngáp ta thường chảy nước mắt.

Đồng thời khi ngáp cấu trúc bộ phận cơ thể cũng có thay đổi theo như: cơ bụng uốn cong, phổi mở rộng để hít thở nhiều không khí hơn bình thường, cơ hoành bị ép xuống… sau khi thở ra, cơ thể chúng ta trở lại trạng thái cân bằng.

Hien tuong cua ngap

Hiện tượng ngáp

Ngáp là một phản xạ, nghĩa là chúng ta thực hiện nó một cách vô thức. Nên khi cơn buồn ngáp đến nhưng dường như không có cách nào để ngăn nó lại.

2.Phân loại ngáp như thế nào

Ngáp được chia làm các loại sau:

-Ngáp lúc ngủ dậy: thường kèm theo vươn vai và co duỗi chân tay.

-Ngáp vì uể oải, buồn ngủ: lượng không khí đưa vào phổi tăng lên có tác dụng làm giảm cơn buồn ngủ, tăng sự tập trung.

-Ngáp vì đói: kèm theo một số chuyển động ở ổ bụng và cơ hoành.

-Ngáp vì ưu phiền.

-Ngáp do lây: cơ chế của loại này còn đang gây nhiều tranh cãi.

3.Sự thật của hiện tượng ngáp

Người ta cho rằng việc ngáp sẽ cung cấp nhiều oxy lên não và các mạch máu để giúp cơ thể chiến đấu chống lại cơn buồn ngủ. Tuy nhiên, các nghiên cứu chuyên sâu gần đây cho thấy nồng độ oxy trong máu của chúng ta không tăng lên sau một cái ngáp dài.

Các lý thuyết hiện nay tin rằng việc ngáp có tác dụng làm mát não. Nhưng các nhà khoa học cho rằng não là cơ quan trao đổi chất tích cực nhất nên nó có xu hướng tạo ra nhiều nhiệt nhất.Khi chúng ta ngáp, luồng không khí mát mẻ sẽ theo mũi và khoang miệng để tiếp xúc với các mạch máu – một phần trong số những mạch máu này dẫn đến não và sự gia tăng không khí này sẽ góp phần làm mát não.

Các nghiên cứu khoa học cũng chỉ ra rằng não của chúng ta có nhiệt độ cao nhất trước khi chúng ta rơi vào giấc ngủ và ngay sau khi chúng ta thức dậy. Vì vậy, bạn thường ngáp vào 2 thời điểm: trước khi bạn ngủ và trước khi bạn thức dậy trong ngày. Vì vậy, hầu hết mọi người thường gắn kết việc ngáp với buồn ngủ nhưng thực chất thì không phải như vậy.

Ngap vi buon ngu

Ngáp không phải chỉ là buồn ngủ

4.Nguyên nhân gây ngáp là gì

Dưới đây là những nguyên nhân gây ngáp thường gặp

  • – Cơ thể thiếu oxy

Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy rằng một trong những lý do chính gây ra ngáp là sự gia tăng mức độ carbon dioxide hoặc giảm nồng độ oxy trong máu. Ngáp là hành động phản xạ của cơ thể để đảm bảo có đủ oxy trong phổi và từ đó cung cấp oxy vào máu.

Ngap vi met moi

Ngáp là biểu hiện cơ thể thiếu oxy

  • – Nhiệt độ não bị thay đổi

Ngáp còn là việc làm giúp duy trì nhiệt độ của não. Khi một người đang mệt mỏi, chán nản , căng thẳng hoặc không thể ngủ được, nhiệt độ của não tăng lên. Khi một người ngáp, cơ thể được làm mát hơn, các cơ bắp và khớp xương được uốn cong và nhiệt độ não cũng được giữ ổn định.

Nhưng nếu bạn luôn cảm thấy mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ và có xu hướng ngáp quá mức liên tục, ngay cả sau khi có lối sống lành mạnh thì bạn nên đi khám sớm.

  • – Bắt chước người khác

Các tế bào thần kinh gương (tế bào thần kinh phản chiếu) trong não chịu trách nhiệm việc gây ra các cơn ngáp. Khi bắt gặp một người ngáp, tế bào thần kinh gương trong não sẽ bắt chước và gây ra phản ứng, tạo thành hành động tương tự khiến bạn ngáp theo.

Bat chuoc ngap nhau

Ngáp có thể là hiện tượng bắt chước nhau hoặc lây truyền

4.Lợi ích của ngáp

Hiện tượng ngáp hầu như ai cũng một lần thực hiện trong ngày. Ngáp thường được xem là biểu hiện của sự mệt mỏi và buồn ngủ nhưng ngáp cũng mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe- theo Medical News Today- như sau:

       -Đối với chức năng hô hấp

Ngáp có thể đóng vai trò trong việc hít thở, điều này có xu hướng báo hiệu rằng cơ thể cần oxy nhiều hơn. Một lần ngáp có thể mang đến một lượng không khí lớn và kích thích nhịp tim nhanh hơn, về mặt lý thuyết có thể có nghĩa là nó đang bơm nhiều oxy hơn vào cơ thể. Ngáp sẽ giúp làm giãn phổi và các mô chung quanh nhằm ngăn chận sự tắc nghẽn của những ống khí nhỏ trong phổi. Vì vậy, ngáp có thể đơn giản là để giúp loại bỏ độc tố ra khỏi máu và cung cấp một nguồn oxy mới.

Đồng thời ngáp cũng sẽ cung cấp cho phổi một hóa chất gọi là surfactant. Đây là một chất lỏng bôi trơn được bao phủ trong những túi khí nhỏ ở phổi, giúp những túi này rộng mở để lấy không khí.  Do ngáp cũng làm giãn các cơ, các khớp, làm tăng nhịp tim cho nên ngáp làm tăng sự tỉnh táo sau đó..

Hinh tuong sinh ly ngap

Ngáp có lợi cho chức năng hô hấp

       -Đối với chức năng não

Ngáp khiến hàm kéo dài làm tăng lưu lượng máu ở mặt và cổ. Khi hít lượng không khí lớn, máu và dịch tủy sống quay vòng qua cơ thể nhanh hơn, giúp hạ nhiệt bộ não. Các nhà nghiên cứu đã đo được khi ngáp nhiệt độ cơ thể khoảng 20oC, là nhiệt độ lý tưởng để làm mát máu và não.

       -Đối với giao tiếp :Là một công cụ truyền thông

Một số nhà nghiên cứu tin rằng lý do con người ngáp có liên quan đến  giao tiếp để truyền tải một thông điệp.

Ngáp được coi là một dấu hiệu của sự buồn chán hoặc buồn ngủ và đó cũng là cách để giao tiếp. Có người dùng ngáp để thể hiện sự cảnh giác với người khác hoặc như công cụ giao tiếp khác.

Lay lan benh ngap

Ngáp được coi là công cụ giao tiếp

Con người và tinh tinh không phải là động vật duy nhất biết ngáp. Các loài động vật có xương sống đều ngáp. Tuy nhiên, chỉ có ba loài khi ngáp dễ gây lây lan là con người, tinh tinh và chó mèo.Và đó được coi là một công cụ truyền thông.

Cho meo cung ngap

Con người và động vật đều biết ngáp

5. Ngáp quá nhiều cảnh báo bệnh lý về sức khỏe

Ngáp là một tình trạng phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể, nếu người ta cảm thấy mệt mỏi và buồn ngủ vào cuối ngày. Tuy nhiên, ngáp liên tục có thể là dấu hiệu chỉ ra một căn bệnh tiềm ẩn hoặc rối loạn trong cơ thể , nhất là dây thần kinh phế vị. Đây là dây thần kinh nối giữa họng và bụng với não, có thể gây ra ngáp quá mức bằng cách tương tác với các mạch máu, gọi là phản ứng vasovagal.

       -Cảnh báo cơ thể mệt mỏi                 

Ngáp là dấu hiệu đầu tiên của sự mệt mỏi, thường xảy ra vào thời điểm mà con người có sự hít thở nông,khi có hiện tượng này xảy ra nhiều và liên tục là lúc này cơ thể bạn đã “lên tiếng” vì quá mệt mỏi thì bạn hãy dành cho bản thân một chút nghỉ ngơi nhé.

Benh ly met moi

Cơ thể mệt mỏi gâu hiện tượng ngáp nhiều và buồn ngủ

       -Dấu hiệu của rối loạn đường huyết

Cơ thể bị rối loạn đường huyết cũng thường xuyên buồn ngủ, mãnh liệt nhất là sau bữa ăn. Glucose trong thức ăn đi vào máu và phát tín hiệu cho tuyến tụy tiết ra insulin – hormone giúp đưa glucose vào tế bào. Quy trình này bị rối loạn khi lượng đường ăn vào quá nhiều, tế bào từ chối tiếp nhận insulin, trong khi tuyến tụy vẫn tiếp tục tiết insulin. Tình trạng quá tải này gây ức chế hệ thần kinh, dẫn tới cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ sau khi ăn no.

       -Dấu hiệu của rối loạn chức năng não

Các nhà khoa học cho biết ngáp nhiều có thể là triệu chứng ở những bệnh nhân đang có rối loạn chức năng ở não do một số bệnh lý như:

+ Thoái hóa thần kinh vận động cột sống, nhiễm phóng xạ

Thoái hóa mỗi đoạn đốt sống ở cổ sẽ gây nên một triệu chứng khác nhau. Nếu thoái hóa ở đoạn cổ bốn sẽ liên quan đến vận động cơ hoành, gây hiện tượng ngáp thường xuyên, nấc, chóng mặt.

Khi bị xơ cứng động mạch não, các mạch máu bị thu hẹp làm cho việc lưu thông máu chậm lại, gây thiếu máu, thiếu oxy cho não. Chức năng của não bị ảnh hưởng gây hiện tượng ngáp. Parkinson là bệnh rối loạn thoái hóa hệ thần kinh trung ương. Một trong những triệu chứng của bệnh là gây rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng. Có thể ban ngày ngáp liên tục, buồn ngủ không cưỡng lại được.

Ngoài ra, nhiễm phóng xạ cũng có thể khiến bạn ngáp thường xuyên. Chất phóng xạ có trong đất, năng lượng mặt trời hoặc thậm chí xuất phát từ các nguồn nhân tạo như máy chụp X-quang, các máy móc y tế dùng phóng xạ để chẩn đoán và điều trị, các thiết bị thăm dò. Bệnh nhân bị nhiễm phóng xạ có thể có biểu hiện như say sóng, và biểu hiện đầu tiên là ngáp.

+ Bệnh động kinh

Bệnh động kinh kích thích não bộ phát ra một số tín hiệu gây ra những triệu chứng bất thường về chức năng não và gây hiện tượng ngáp quá nhiều.

+ Rối loạn giấc ngủ

Hội chứng ngưng thở khi ngủ, thiếu ngủ hay mất ngủ có thể khiến bạn ngáp liên tục, ngay cả khi ban đang thấy rất tỉnh táo, đây là tín hiệu của não nói rằng cơ thể của bạn có vấn đề về sức khỏe.

+ Thiếu sắt                                                                                                                           

Sắt là nguyên liệu để tổng hợp nên hemoglobin, chất có mặt trong tế bào hồng cầu và làm cho hồng cầu có màu đỏ. Hemoglobin có vai trò vận chuyển ôxy trong máu đến với các mô trong cơ thể.

Nếu thiếu sắt, sự vận chuyển ôxy đến các mô cơ thể sẽ giảm sút, nhất là ở não, làm cho cơ thể mau mệt mỏi, dẫn đến hiện tượng hay buồn ngủ. Lúc này bạn hãy bổ sung sắt ngay cho cơ thể nhé!

       – Dấu hiệu của bệnh gan              

Nếu bạn ngáp nhiều và liên tục trong một thời gian dài, mặc dù bạn không cảm thấy buồn ngủ kèm theo có rối loạn tiêu hóa, mệt mỏi  thì đó có thể là một triệu chứng của bệnh gan. Nếu có triệu chứng như trên, bạn nên đi kiểm tra sức khỏe để phát hiện các vấn đề về gan của mình.

       -Dấu hiệu bệnh về tuyến giáp

Luôn buồn ngủ và hay ngáp còn là dấu hiệu đặc trưng của suy tuyến giáp. Tuyến giáp có vai trò quan trọng trong điều hòa hoạt động của một số cơ quan trong cơ thể như hệ tim mạch, hệ thần kinh, hệ tiêu hóa… Khi chức năng của tuyến giáp suy giảm sẽ làm cơ thể uể oải và lúc nào cũng buồn ngủ.

6.Biện pháp kiềm chế ngáp nhiều                                                                                                                  

Để kiềm chế ngáp nhiều, bạn cần xử lý nguyên nhân và tìm cách chống buồn ngủ:

  • -Nếu nguyên nhân gây ngáp nhiều là do bệnh lý bạn cần được khám xác định nguyên nhân và điều trị cụ thể.
  • -Nếu ngáp nhiều xảy ra do rối loạn giấc ngủ, bác sĩ có thể khuyên dùng các loại thuốc hỗ trợ giấc ngủ hoặc các kỹ thuật để có được giấc ngủ ngon hơn sau đây:

Sử dụng thiết bị thở,tập thể dục giảm căng thẳng,tuân thủ lịch trình ngủ đều đặn đúng giờ.

  •  -Nếu ngáp nhiều do buồn ngủ cần có  áp dụng các biện pháp chống buồn ngủ sau đây:

Tắm nước lạnh -Nhai kẹo cao su -Uống nhiều nước

Uong nuoc chong ngap

Uống nhiều nước là biện pháp kiềm chế ngáp nhiều

-Tập thể dục điều độ-Nghe nhạc yêu thích -Hạn chế thức ăn ngọt -Ăn khẩu phần vừa phải buổi tối -Tắm nắng thường xuyên sẽ giúp bạn tỉnh táo hơn rất nhiều đấy.

Tap the duc chong buon ngu

Tập thể dục để kiềm chế ngáp nhiều do buồn ngủ

Ngáp là hành động hoàn toàn bình thường, tuy nhiên khi cơ thể khỏe mạnh, mà lại ngáp nhiều không rõ nguyên nhân là lúc bạn nên cảnh giác các bệnh lý tiềm ẩn có thể xảy ra nhé.

 
20 views