CHỨNG TÁO BÓN ở người cao tuổi- Nguyên nhân và cách chữa trị tại nhà

 Táo bón là một triệu chứng rối loạn tiêu hóa hay gặp ở người cao tuổi . Đây không phải là căn bệnh nguy hiểm nhưng lại gây ra nhiều khó chịu đau đớn và có thể dẫn đến nhiều biến chứng mạn tính cho người cao tuổi gây ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống.

Vậy nguyên nhân và cách chữa trị như thế nào bạn hãy tìm hiểu nhé.

1.Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa của người cao tuổi

Người cao tuổi thường có sự thay đổi lão hóa ở hệ thống dạ dày, ruột làm suy yếu chức năng tiêu hoá và bài tiết. Do hiện tượng suy giảm các men tiêu hóa và do trương lực cơ ở ruột, đáy chậu, cơ vòng hậu môn giảm nên việc tiêu thụ và vận chuyển thức ăn của người cao tuổi có thể gặp khó khăn nhất là tại ruột già ,việc kiểm soát sự vận chuyển  bài tiết thức ăn bị rối loạn gây nên táo bón.

2.Táo bón ở người cao tuổi là gì ?

Táo bón ở người cao tuổi là một triệu chứng, không phải là một bệnh, đó là việc giảm số lần đi cầu, được xác định khi người cao tuổi  quá 3 ngày chưa đi ngoài hoặc 1 tuần đi ngoài dưới 3 lần, đi cầu lâu hay khó khăn do phân khô và cứng, bệnh nhân phải rặn trong quá trình đi cầu. Khi chuyển động của ruột giảm, khối lượng phân được giữ lại trong lòng ruột và hầu hết nước trong phân được hấp thu làm phân khô, cứng có thể gây đau trực tràng khi đi cầu.

Hinh anh tao bon

Táo bón ở người già là một trong những chứng rối loạn tiêu hóa  thường gặp nhất đối với người cao tuổi.

3.Nguyên nhân gây táo bón ở người cao tuổi

          3.1.Do thói quen sinh hoạt

– Người già ít đi lại, ít vận động do sức khỏe xương cốt kém. Thói quen ngồi nhiều, ngại vận động khiến chức năng tiêu hóa giảm sút, dễ bị đầy bụng, khó tiêu, táo bón.

– Nhiều người có thói quen ăn ít chất xơ và vitamin C khiến cho cơ thể thiếu hụt chất dinh dưỡng, làm tăng nguy cơ táo bón.

– Người cao tuổi cũng thường có thói quen uống ít nước hơn do các chứng bệnh tiểu đêm, u xơ tiền liệt tuyến. Hệ đường ruột thiếu nước sẽ bị giảm chức năng bài tiết, dẫn đến táo bón.

          3.2. Do nguyên nhân bệnh lý

– Do các cơ quan trong cơ thể người cao tuổi đều hoạt động kém dần đi, ruột già co bóp cũng chậm lại, do đó việc đào thải phân bị ảnh hưởng.

– Do các bệnh lý nội tiết như: tiểu đường, suy giáp hoặc cường giáp

– Do các bệnh lý và tổn thương thần kinh: sau chấn thương tủy sống, bệnh Parkinson, tai biến mạch máu não,…

– Do rối loạn các chất điện giải, các chất này có vai trò vô cùng quan trọng trong điều hòa các hoạt động của cơ thể con người.

          3.3. Do tác dụng phụ của thuốc tây y

Ảnh hưởng từ một số loại thuốc Tây y có tác dụng phụ gây táo bón như thuốc chứa nhiều chất sắt, thuốc canxi , aspirin, kháng histamin, lợi tiểu và những thuốc điều trị đái tháo đường, điều trị dạ dày hoặc, thuốc điều trị bệnh lý tim mạch…..

4.Triệu chứng táo bón ở người cao tuổi

Bệnh táo bón có nhiều triệu chứng rất dễ nhận biết như sau:

  • – Quá 3 ngày không đi đại tiện được hoặc một ngày đi nhiều lần nhưng cảm giác đi không hết, phân rắn, lắt nhắt, có thể lẫn máu.
  • – Phải rặn nhiều, cảm giác đau đớn mỗi lần đi đại tiện
  • – Chướng bụng, đầy hơi, có thể kèm theo ăn uống kém, người mệt mỏi, cáu gắt.

Day bung nguoi gia

5.Cách chữa trị táo bón cho người cao tuổi

Bệnh táo bón ở người cao tuổi không phải là chứng bệnh khó chữa nếu biết đúng nguyên nhân của bệnh, chịu khó thay đổi thói quen sống và chế độ dinh dưỡng khoa học, nếu không bệnh rất dễ trở thành bệnh kinh niên.

       5.1. Chữa táo bón từ thảo dược thiên nhiên

Bên cạnh các loại thuốc tây thì các loại thảo dược thiên nhiên là cách được nhiều người ưa chuộng hơn cả bởi đặc tính an toàn, lành tính, không gây kích thích có hại cho dạ dày và đường ruột. Một số loại thảo dược dễ tìm có tính năng thanh lọc cơ thể, làm mát, nhuận tràng hiệu quả cho người cao tuổi như sau:

          -Dùng lá lô hội (nha đam )

Gel lô hội được sử dụng như một phương thuốc nhuận tràng, giúp cải thiện tình trạng táo bón , đồng thời giảm viêm nhiễm trong đường ruột.

  • Chuẩn bị: 1 lá lô hội, đường phèn
  • Cách dùng: Gọt bỏ lớp vỏ xanh bên ngoài, lấy ruột lô hội cắt thành những miếng nhỏ đem nấu chung với đường phèn. Để nguội, chia 3 lần ăn trong ngày, dùng cả cái lẫn nước. Khi thấy phân mềm thì nên ngưng ngay, không nên dùng lô hội kéo dài sẽ chuyển thành tiêu chảy.

Nha dam duong phen

          -Dùng mật ong và sữa ấm

Mật ong có nhiều công dụng quý với sức khỏe như cải thiện hệ miễn dịch, thải độc, kháng khuẩn, ức chế sự phát triển của các tác nhân gây hại trong đường ruột. Đặc biệt, thành phần vitamin C và nước dồi dào trong mật ong còn giúp đưa thêm chất lỏng vào ruột, bôi trơn đường tiêu hóa, làm mềm phân. Bạn có thể thực hiện mẹo chữa táo bón bằng bài thuốc dân gian từ mật ong theo hướng dẫn sau.

  • Chuẩn bị: 100ml mật ong nguyên chất, 1 ly sữa ấm
  • Cách dùng: Cho mật ong vào ly sữa, quậy đều hỗn hợp lên và uống hết 1 lần. Nên uống vào buổi sáng sớm trước khi ăn để kích thích đại tiện, tạo thói quen đi cầu đều đặn mỗi ngày.

Mat ong va sua

          -Dùng rau mồng tơi 

Theo các tài liệu y học cổ truyền, rau mồng tơi có tính hàn, giúp nhuận tràng, thông tiện, trị nóng trong, làm sạch chất độc hại trong đường ruột. Ngoài ra, chất nhớt được tìm thấy trong loại rau này cũng giúp thức ăn di chuyển nhanh hơn xuống đại tràng, rút ngắn thời gian tiêu hóa, giảm táo bón.

  • Chuẩn bị: 500g rau mồng tơi
  • Cách dùng: Nấu canh chung với cua đồng, tôm hoặc thịt bằm ăn hàng ngày. Sau vài ngày, hoạt động đại tiện sẽ thông suốt, dễ dàng hơn.

la Rau mong toi

          -Dùng vừng đen và mật ong

Thành phần tinh dầu và chất xơ trong vừng đen giúp bôi trơn đường ruột, làm tăng khối lượng phân, tạo điều kiện cho quá trình tiêu hóa được nhanh chóng hơn. Đây cũng là vị thuốc có tác dụng nhuận tràng được Đông y ưu ái sử dụng trong nhiều bài thuốc chữa táo bón.

  • Nguyên liệu: Vừng đen (50g), mật ong nguyên chất (30ml)
  • Cách dùng: Sao vừng đen cho thơm rồi trộn chung với mật ong ăn 2 – 3 lần trong ngày.

Vung den va mat ong

          -Dùng rau diếp cá

Thêm một cách trị táo bón bằng bài thuốc dân gian bạn có thể sử dụng để khắc phục bệnh tại nhà đó là dùng rau diếp cá. Dù có vị tanh khó chịu nhưng loại rau này rất mát và chứa nhiều chất xơ. Nó là cứu cánh cho nhiều bệnh nhân bị táo bón. 

  • Chuẩn bị: 10g rau diếp cá khô
  • Cách dùng: Hãm rau diếp cá khô tương tự như pha trà. Uống nhiều lần trong ngày. Có thể xay diếp cá tươi lấy nước uống mỗi ngày 1 ly hoặc ăn sống kèm với các món như cá, thịt để tăng hiệu quả điều trị táo bón.

La ra diep ca

          -Dùng lá cây rau má

Trong số những cách chữa táo bón bằng bài thuốc dân gian hiện nay thì mẹo dùng rau má đang được nhiều người thực hiện. Thực phẩm này vốn nổi tiếng lá có tính mát và chứa nhiều chất xơ, vitamin cũng như khoáng chất tốt cho sức khỏe, bao gồm cả sức khỏe đường tiêu hóa

  • Chuẩn bị: 30g rau má
  • Cách dùng: Rửa sạch rau má bằng nước muối, dùng máy xay sinh tố xay nhuyễn chắt lấy nước uống. Một cách khác có thể lấy rau má trộn với giấm và dầu mè ăn kèm với cơm vài ngày liên tục sẽ thấy hiệu quả.

La cay rau ma

          – Dùng củ hoặc lá khoai lang

Cả củ và lá khoai lang đều có tác dụng chữa táo bón nhờ tác dụng nhuận tràng tự nhiên. Bạn có thể lựa chọn một trong 2 cách sau:

  • Cách 1: Lấy 1 củ khoai lang sống, gọt vỏ, cho vào cối giã nát. Chế thêm một bát nước sôi vào, khuấy đều, gạn lấy nước cốt uống vào buổi sáng.
  • Cách 2: Lấy 60g lá khoai lang tươi ( tương đương 30g lá khô ). Nấu nước uống.

Cu ka khoai lang

          -Dùng quả bồ kết

 Đông y cho rằng, quả bồ kết có vị cay, tính ấm, có khả năng đi vào các kinh Phế và Đại trường, giúp tiêu đàm, thông tiện, lợi sữa. Do vậy, không có gì ngạc nhiên khi quả bồ kết được dân gian ưu ái sử dụng làm thuốc chữa táo bón.

  • Chuẩn bị: Quả bồ kết khô
  • Cách dùng: Đem bồ kết sao cháy, nghiền thành bột mịn, bảo quản trong hũ thủy tinh, đậy nắp kín lại dùng dần. Để chữa táo bón, hàng ngày lấy 2g uống chung với nước cơm.

qua cay bo ket

          -Dùng với rau sam

Phân tích thành phần rau sam cho thấy thực phẩm này chứa các dưỡng chất như vitamin A, C, chất xơ, kali, saponin, chất nhầy cùng nhiều loại axit hữu cơ tốt cho cơ thể. Chúng có tác dụng thải độc, nhuận tràng, chống giun đũa, giun kim, điều hòa thân nhiệt.

  • Chuẩn bị: 100g rau sam tươi hoặc 30g khô
  • Cách dùng: Sắc uống hoặc xông hậu môn để dễ đi cầu hơn.

la cay rau sam

       5.2. Chữa táo bón với thuốc tẩy nhẹ và thuốc nhuận trường

Thuốc tẩy nhẹ và thuốc nhuận trường có thể được sử dụng trong trường hợp bệnh nhân không thể đi cầu bình thường do đau, táo bón hay do phân đóng chặt, việc sử dụng thuốc cần theo hướng dẫn của bác sĩ.

Duphalac (siro 50%/15 ml, 200 ml), pha với nước

Sorbitol Delalande (bột uống 5 g )

Microlax (ống bơm trực tràng)

Forlax (gói bột uống)…

6.Phòng tránh táo bón

– Tăng cường các thói quen cần thiết

Một trong những thói quen quan trọng nhất phải giáo dục cho bệnh nhân là dành thời gian cho việc đi cầu.

Khuyên bệnh nhân bắt đầu thành lập thói quen mà việc đi cầu dường như dễ xảy ra nhất, thường  vào buổi sáng. Nếu bệnh nhân bị hạn chế hoạt động phải nằm trên giường hay cần sự giúp đỡ thì có thể đưa bô đến giường hay dìu họ đến nhà vệ sinh đúng giờ.

-Duy trì lượng dịch và thức ăn thích hợp                                                        

Người bị táo bón hay phân đóng chặt cần ăn thức ăn giàu chất xơ và nhiều nước như: rau xanh, chuối, khoai lang, cam, quýt…. mỗi bữa cơm nên ăn nhiều canh và nhớ uống nhiều nước.

 
 
31 views