Ăn chay theo y học -7 ý nghĩa có lợi và 4 tác hại cần biết

Khi nói đến ăn chay, thường người ta nghĩ ngay đến việc phải có niềm tin về tôn giáo, về Phật giáo hoặc về một mục đích cầu nguyện nào đó.Nhưng thật ra theo y hoc  ăn chay là phương pháp ẩm thực mang đến nhiều lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe và sắc đẹp nữa đấy.

Vì sao như vậy, mời bạn hãy đọc bài viết sau đây nhé.

1.Chế độ ăn chay là thế nào ?

Ăn chay đúng nghĩa là một chế độ ăn gồm những thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật (rau, củ, quả, các loại hạt, vv..), hoàn toàn không sử dụng các thực phẩm có nguồn gốc động vật như: các loại thịt (thịt lợn, thịt bò,…và các loại thịt gia cầm), cá và hải sản.

Chat xo an chay

2.Một  số chế độ ăn chay và đặc điểm của từng chế độ

  • -Chế độ ăn chay lacto-ovo: kiêng sản phẩm từ động vật nhưng ăn trứng, sữa và sản phẩm từ thực vật.
  • – Chế độ ăn chay lacto: kiêng sản phẩm từ động vật, trứng nhưng tiêu thụ các sản phẩm từ sữa và từ thực vật.
  • – Chế độ ăn chay ovo: kiêng sản phẩm từ động vật, các loại sữa nhưng ăn trứng và các sản phẩm từ thực vật.
  • – Chế độ ăn thuần chay: kiêng tất cả các sản phẩm từ động vật, kể cả gelatin và mật ong…
  • – Chế độ ăn chay bán phần: kiêng ăn thịt động vật nhưng có người vẫn chọn ăn cá hoặc chọn ăn thịt từ gia cầm.
  • – Chế độ ăn chay linh hoạt: chỉ ăn các sản phẩm từ thực vật nhưng vẫn kèm thêm lượng nhỏ thức ăn từ động vật.

3.Tác dụng có lợi của ăn chay

Không phải ngẫu nhiên mà người ta chọn ăn chay, bởi vì ăn chay ngoài mục đích về tinh thần, về  tôn giáo, người ta ăn chay vì tác dụng có lợi cho sức khỏe như sau:

       3.1.Ăn chay có nhiều chất xơ

Chất xơ có  tác dụng tốt đối với sức khỏe vì lý do sau:

Chất xơ chống táo bón;

Chất xơ giảm bệnh viêm túi ruột già, giảm ung thư ruột già;

Chất xơ làm giảm cholesterol bằng cách làm giảm chất béo có hại (giảm triglyceride và mỡ xấu LDL) và tăng chất béo có lợi (tăng mỡ lành HDL) có tác dụng giảm bệnh tim mạch;đặc biệt thích hợp cho người béo phì;

Thực phẩm giàu chất xơ thời gian nhai lâu hơn, không tiêu hoá và hấp thụ ở dạ dày, thường làm cho người ta chóng no và no lâu, do đó giảm thèm ăn, tránh được béo phì.

An chay hoan toan

       3.2. Ăn chay để có sức khỏe

Một số quan niệm rằng ăn chay sẽ thiếu hụt chất protein cần thiết trong cơ thể của con người vì chất protein thực vật không thể thay thế chất protein động vật nên không thể có sức khỏe tốt được?! 

An chay tot suc khoe

 Thật ra loài trâu, bò, ngựa, voi… ăn toàn rau cỏ không có ăn thịt mà vẫn có đầy đủ chất protein và to khỏe mạnh hơn các động vật khác.

Bạn cần biết thành phần protein gồm có 22 amino acid, trong số đó chỉ có 8 loại là cần thiết cho nhu cầu của cơ thể con người và đều chứa đầy đủ trong các loại ngũ cốc và rau đậu.

Đôi khi số lượng còn nhiều hơn các thực phẩm bằng thịt đã chế biến nữa.

 Một cuộc nghiên cứu Đại học Harvard cho kết quả rằng:

           100g thịt bò chứa 20g chất protein,

           100g pho mát chứa 25g

           và 100g đậu nành chứa đến 34g chất protein…

Nếu được ăn uống đầy đủ thì chất lượng Amino acids trong cơ thể của họ đều gấp đôi nhu cầu cần thiết.

an chay van du chat

       3.3. Ăn chay giúp cải thiện tâm trạng, mang lại sự an vui

Một số nghiên cứu cho biết những người ăn chay cảm thấy tâm hồn thư thái, an vui và hạnh phúc hơn so với những người ăn thịt. Các nhà nghiên cứu giải thích 2 nguyên nhân tại sao lại có kết quả này:

  • Thứ nhất, giảm ăn thịt có nghĩa là giảm lượng một số loại chất béo quá mức (omega-6 và axit arachadonic) có liên quan tới những thay đổi tâm trạng như lo lắng, trầm cảm.
  • Thứ 2 là chế độ ăn chay giàu chất chống oxy hóa, có khả năng bảo vệ tâm trạng của những người chay thông qua việc giảm căng thẳng do oxi hóa gây ra.

Vì vậy, bạn hãy ăn chay nhiều hơn, hạn chế ăn thịt, đặc biệt là thịt động vật được nuôi công nghiệp. Đây sẽ là một cách rất tốt để cải thiện tâm trạng và tinh thần của bạn.

Đồng thời, nghiên cứu cho thấy thịt và máu động vật cũng chứa nhiều chất kích thích hơn thảo mộc nên làm loài người và thú ăn thịt dễ bị kích động.

Loài ngựa, voi, trâu bò và các động vật ăn rau quả khác đều hiền hòa và gần gũi hơn so với cọp, gấu, sói… Thậm chí, loài chó nhà tuy được yêu mến đôi khi cũng cắn lại chủ nó.

Vì vậy người ăn chay với thức ăn chính là rau quả, ngũ cốc và trái cây thường có tâm tính hiền hòa hơn.

An chay tot sac dep

        3.4. Ăn chay có tác dụng giảm cân

 Ăn chay là ăn những khẩu phần nhiều chất béo không bão hòa có lợi (có trong thực vật) hơn là chất béo bão hòa khổn có lợi (có trong thịt động vật) nên người ăn chay có xu hướng không tăng cân.

Theo các nghiên cứu, một số loại rau như cải xoăn, bó xôi hay rau diếp, cần tây… được xem là thúc đẩy hiệu quả giảm cân cao hơn. Các loại rau này còn chứa nhiều chất xơ và canxi, khiến việc giảm cân của bạn thuận lợi hơn.

Ngoài ra, trong thành phần các loại hạt thô và ngũ cốc nguyên chất đều chất chứa một lượng lớn các loại enzim phân hủy cũng như protein có tác dụng đẩy mạnh quá trình chuyển hóa mỡ, hạn chế việc dự trữ mỡ trong cơ thể.

       3.5. Ăn chay giảm nguy cơ tăng huyết áp

 Một số thống kê y học cho thấy huyết áp của người ăn chay trường thường có khuynh hướng thấp hơn người ăn mặn và ít tăng huyết áp theo tuổi hơn.

Các nghiên cứu cho thấy: càng ăn nhiều thức ăn từ động vật, huyết áp càng có khuynh hướng tăng cao kèm theo có rối loạn mỡ máu hơn là người ăn chay.

        3.6. Ăn chay phòng tránh được bệnh tật

Chế độ ăn chay  có tác dụng phòng tránh và giảm nguy cơ mắc một số bệnh lý qua nghiên cứu sau:

-Ăn chay còn giảm nguy cơ phát triển bệnh đục thủy tinh thể

Một nghiên cứu được tiến hành bởi Khoa Y học lâm sàng Nuffield tại Đại học Oxford cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa nguy cơ phát triển bệnh đục thủy tinh thể và chế độ ăn uống. Người không ăn chay hoặc người ăn thịt sẽ có rủi ro cao nhất, ngược lại người ăn chay có nguy cơ phát triển bệnh thấp nhất.

– Ăn chay giúp bạn cải thiện sức khỏe tim

Những người ăn chay giảm 1/3 nguy cơ bị tử vong hoặc phải nhập viện vì bệnh tim. Lợi ích của việc ăn chay giúp cải thiện sức khỏe tim mạch với các loại ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, các loạt hạt, rau củ, trái cây…

-Ăn chay giúp bạn giảm nguy cơ bị ung thư

Nhiều nghiên cứu cho thấy Chế độ ăn chay cung cấp nhiều yếu tố bảo vệ cơ thể chống lại bệnh tật và nguy cơ ung thư như: sulforaphane (có nhiều trong rau họ cải, đặc biệt là bông cải xanh), selenium (có nhiều trong lúa mì, ngô, bắp cải, đậu hà lan, cà rốt, củ cải, cà chua, tỏi, các loại nấm,…), chất diệp lục, và các chất chống oxy hoá như vitamin C, vitamin E, alpha-carotene, beta-carotene, lycopene, lutein, cryptoxanthin…

-Ăn chay giúp phòng tránh và giảm bệnh lý xương khớp

Chế độ ăn thịt động vật nhiều chất béo dễ gây béo phì dẫn đến nhiều bệnh lý về xương khớp như bệnh gout, thoái hóa khớp, viêm khớp …Chế độ ăn chay chứa nhiều chất béo không bão hòa có trong thực vật rất có lợi trong việc phòng tránh và làm giảm các triệu chứng bệnh lý về xương khớp.

       3.7. Ăn chay tốt cho làn da của bạn

Thực phẩm chay có nhiều loại vitamin và khoáng chất cần thiết giúp da khỏe và đẹp hơn. Các loại rau củ quả tươi, đặc biệt là bí ngô, cà rốt, rau dền và khoai lang giúp chống lão hóa da hiệu quả.

Chế độ ăn chay giúp da mặt mạnh khỏe, không mụn.

Người dân quần đảo Kitavan của Papua New Guinea ở đây chủ yếu sống nhờ thực phẩm từ thực vật ít béo, không qua chế biến nên có làn da đẹp không tì vết, được cho là nhờ chế độ ăn chay.

Vì thế nên các nhà khoa học tin rằng có mối tương quan giữa chế độ ăn với làn da không bị mụn của người dân ở đây.

4.Tác hại của việc ăn chay không đúng cách

Bên cạnh những lợi ích của việc ăn chay thì ăn chay cũng có những tác hại cho sức khỏe của bạn nếu bạn ăn chay không đúng cách.Những tác hại đó như sau:

4.1. Ăn chay không đúng cách gây ra bệnh thiếu máu

Máu được tái tạo trong cơ thể nhờ vào vi chất dinh dưỡng như chất sắt tái tạo máu, kẽm, vitamin B12 và một số loại vitamin khác…có nhiều trong thức ăn có nguồn gốc động vật . 

Trong thức ăn có nguồn gốc thực vật, các loại chất này cũng có nhưng rất ít, nếu bữa ăn chay của bạn quá đơn điệu, chỉ có riêng rau luộc chấm tương hoặc chấm muối …Do đó, bữa ăn chay cần phong phú hơn, đa dạng hơn để tránh được căn bệnh này.

4.2. Ăn chay không đúng cách thiếu protein gây lão hóa, mất trí nhớ

Trong thực phẩm chay không có các loại protein quan trọng như collagen, axit amin, elastin, myosin, điều này sẽ làm da cơ  thiếu sự đàn hồi và cơ bắp không còn săn chắc.Ngoài ra các thành phần dinh dưỡng này rất cần thiết cho sự phát triển của não bộ cần phải được cung cấp từ nguồn thực phẩm động vật, nếu không não bộ của bạn có thể bị lão hóa và mất trí nhớ.

Bạn cần biết đa dạng hóa thực phẩm chay để bù đắp sự thiếu hụt nguồn protein quan trọng này. (xem bài Hướng dẫn ăn chay đúng cách ở phần sau)

 4.3. Ăn chay không đúng cách gây béo phì

Nhiều người lầm tưởng rằng ăn chay sẽ mang lại một vóc dáng đẹp, không còn phải lo tới vấn đề cân nặng nhưng họ đã nhầm.

 Nếu bạn dùng những loại thực phẩm ăn chay chứa nhiều tinh bột, đường và các loại dầu thực vật chúng có thể sẽ kích thích vị giác, làm cho bạn ăn ngon miệng hơn và cân nặng vẫn tăng như thường đấy nhé.

Vì vậy bạn cần biết cân đối khẩu phần ăn và lựa chọn thực phẩm chay phù hợp (xem bài Hướng dẫn ăn chay đúng cách ở phần sau)

 4.4. Ăn chay quá sớm ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản

Thức ăn chay rất nghèo nàn về cholesterol, do đó mặc dù cholesterol gây ra các bệnh về tim mạch song chúng lại vô cùng quan trọng đối với trẻ nhỏ.

 Nếu ăn chay quá sớm, cơ thể sẽ thiếu các hormone này, ảnh hưởng đến quá trình dậy thì của trẻ, chậm phát triển và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản, làm giảm ham muốn tình dục sau này

 Do đó không nên cho trẻ ăn chay quá sớm để đảm bảo trẻ được phát triển bình thường.

5. Thay cho lời kết

Ăn chay mang lại lợi ích cho sức khỏe giúp bạn có tinh thần thư thái, giúp giảm cân giữ được vóc dáng, phòng tránh bệnh tật hơn tuy vậy ăn chay có có những tác hại mà nó mang lại , nhưng nếu bạn biết bổ sung vào thực đơn hằng ngày các loại thực phẩm chay đa dạngbạn sẽ hạn chế những tác hại này.

an chay giam can

Đón đọc bài viết Hướng dẫn ăn chay đúng cách mang lại sức khỏe cho tâm hồn và thể chất sẽ giúp bạn tìm hiểu thêm về lợi ích của ăn chay đúng cách.

 
1 views