9 triệu chứng phổ biến của bệnh sỏi thận, nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả

Ở nước ta bệnh sỏi thận khá phổ biến, đây là bệnh khá nguy hiểm, nếu không được phát hiện kịp thời sẽ khiến bệnh trở nên nghiêm trọng ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống . Sỏi thận được coi là nguyên nhân chính gây ra các căn bệnh về đường tiết niệu. Nếu sỏi thận tồn tại quá lâu trong cơ thể sẽ làm thận bị viêm và dẫn đến suy thận, đặc biệt khi kích thước của viên sỏi quá lớn sẽ làm xước niêm mạc tại bộ phận mà sỏi đang lưu trú gây tổn thương nghiêm trọng.

Bệnh sỏi thận
Bệnh sỏi thận

1. Thế nào là bệnh sỏi thận ?

Bệnh sỏi thận là hiện tượng chất khoáng trong nước tiều lắng đọng lại ở bể thận, đài thận và chỗ tiếp nối giữa bể thận với niệu quản, khi sự lắng đọng diễn ra trong một thời gian dài sẽ kết lại thành sỏi. Sỏi thận thường gặp trong bể thận và đài thận, ít khi xuất hiện ở nhu mô thận. Hình dạng của viên sỏi rất đa dạng có thể hình tròn, hình bầu dục hoặc lá khối tam giác, bề mặt thường trơn nhẵn nhưng cũng có khi sần sùi, kích thước của viên sỏi có khi chỉ vài mm nhưng cũng có thể to lên vài cm tùy thuộc vào bệnh năng hay nhẹ.

Sự lắng đọng của chất cặn bã tạo thành sỏi thận
Sự lắng đọng của chất cặn bã tạo thành sỏi thận

Với những viên sỏi có kích thước nhỏ sẽ được đi theo đường tiết niệu và bị đẩy ra ngoài, còn những viên sỏi có kích thước lớn chúng di chuyển chậm và sẽ cọ xát vào đường tiết niệu, đặc biệt là những viên khối tam giác, sự cọ xát này gây xước niêm mạc từ đó người bệnh có hiện tượng đi tiểu ra máu hoặc phải đón nhận những cơn đau thắt lưng dữ dội.

Trường hợp với những viên sỏi có kích thước quá lớn chúng sẽ bị mắc kẹt trong cuống đài thận, điều này làm làm cho hệ thống dây thần kinh thận bị tác động mạnh mẽ đồng thời làm giãn nở vỏ thận, khi đó những cơn đau quặn thận lập tức xuất hiện. Như vậy, các loại sỏi thận khi đã làm tắc nghẽn đường nước tiểu sẽ gây ra sự viêm nhiễm, khi tồn đọng trong một thời gian dài gây sơ hóa đường nước tiểu đồng thời chức năng co bóp của đường tiết liệu sẽ bị suy giảm, tạo ra các lỗ rò ở bang quan và niệu quản, lúc này chức năng của thận sẽ bị suy yếu dần.

Những viên sỏi được lấy ra từ cơ thể người
Những viên sỏi được lấy ra từ cơ thể người

2.  Một số nguyên nhân gây bệnh sỏi thận thường gặp nhất

2.1. Lạm dụng thuốc đau đầu quá nhiều

Với những người sử dụng thuốc chữa topiramate sẽ có nguy cơ mắc sỏi thận cao hơn người không sử  dụng. Topiramate có tác dụng làm tăng nồng độ pH trong đường tiết niệu đây là nguyên nhân dẫn tới việc hình thành sỏi trong thận.

2.2. Ăn quá nhiều thịt đỏ và thịt gia cầm

Việc ăn quá nhiều các món ăn từ thịt  đỏ và  thịt gia cầm sẽ khiến bạn có nguy cơ mắc sỏi thận cao hơn 30 – 50 %, để tốt cho sức khỏe chúng ta cần sử dụng hợp lý và không nên ăn qúa nhiều.

2.3. Ăn quá mặn

Nếu bạn ăn quá mặn sẽ là cơ hội cho sỏi thận tấn công và cũng là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh. Khi cơ thể hấp thu quá nhiều muối đồng nghĩa với việc lượng natri trong máu đang tăng lên làm cho thận bài tiết  nhiều canxi hơn và sự hình thành sỏi thận cũng tăng theo.

2.4. Uống nước có ga.

Theo nghiên cứu thì mỗi ngày cơ thể chúng ta cần được cung cấp đủ 2 lit nước để thanh lọc cơ thể, giảm nguy cơ mắc sỏi thận. Nhưng không phải loại nước nào cũng có tác dụng tốt như vậy. Đối với những loại nước có ga hoặc soda  thì lại không tốt chút nào. Trong soda có chứa muối gốc CO3 sẽ làm tăng khả năng mắc sỏi thận tới 23%.

2.5.Đường ruột bị viêm

Khi không may đường ruột của bạn bị viêm thì nguy cơ mất nước sẽ xảy ra đồng thời mang theo hóa chất gây bệnh sỏi thận. Do đó nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn so với người bệnh khác.

2.6.Lạm dụng nhiều thuốc nhuận tràng

Sử dụng thuốc nhuận tràng quá nhiều sẽ làm cho khả năng hấp thu của cơ thể kếm dần, làm mất sự cân bằng điện giải trong cơ thể . Đây là nguyên nhân phổ biến gây ra sỏi thận.

3. Các loại sỏi thận thường gặp

Dựa vào cách mà sỏi được hình thành trong thận gồm có:

3.1. Sỏi canxi

Đây là loại sỏi thường gặp nhất với tỷ lệ khá cao 80%. Sỏi canxi được hình thành từ hiện tượng bão hòa muối canxi của nước tiểu, sự thụt giảm citrat niệu và quá bão hòa oxalat trong nước tiểu. Loại sỏi này có kích thước, hình dạng độ cứng khác nhau.

3.2. Sỏi axit uric

Người bệnh mắc phải loại sỏi này có nồng độ axit uric cực cao, rất khó phát hiện nếu chỉ chụp X – quang thông thường. Sỏi uric chiếm 10 % trong tổng số các trường hợp sỏi thận.

3.3. Sỏi cystin

Sỏi cystin xuất hiện ở những người bệnh mà gia đình đã có tiền sử mắc loại bệnh này. Loại sỏi này rất hiếm khi gặp, sỏi cystin được hình thành trong quá trình đào thải nhiều cystin qua thận ít hòa tan rồi đọng lại thành sỏi.

3.4.Sỏi struvit

Sỏi nhiễm struvit xuất hiện do sự nhiễm khuẩn đường tiết niệu diễn ra trong thời gian dài. Sỏi struf tiểu bị vit được hình thành luôn đi kèm với hiện tượng đường tiểu bị nhiễm trùng. Người mắc bệnh sỏi struvit chiếm khoảng 10% trong tổng số những bệnh nhân bị sỏi thận.

Trên thực tế quá trình hình thành sỏi không có triệu chứng rõ ràng nên bệnh nhân thường chủ quan không nghĩ rằng mình đã bị bệnh. Để được chữa trị kịp thời bạn nên đi khám ngay khi nhận thấy cơ thể xuất hiện một trong những triệu chứng sau:

4. Những triệu chứng cơ bản của bệnh sỏi thận.

Người bị mắc bệnh sỏi thận sẽ xuất hiện những triệu chứng liên quan đến tiết niệu và thận.

4.1. Nước tiểu có sỏi và máu.

Khi đi tiểu bạn thấy nóng rát , nước tiểu có màu đục và có mùi khác thường hoặc quan sát thấy trong nước tiểu có những viên sỏi nhỏ thì chắc chắn bạn đang mắc bệnh sỏi thận. Đây là triệu chứng đặc trưng rõ nét nhất của bệnh này.

2.2.  Đi tiểu nhiều lần

Khi bạn nhận thấy số lần đi tiểu của mình bất thường, quá nhiều, tiểu buốt đây là tình trạng đường niệu đạo đã bị sỏi ngăn chặn làm cho việc đi tiểu trở nên khóa khăn, nghiêm trọng hơn là người bệnh không thể tiểu hết và luôn có cảm giác buồn tiểu.

2.3.Đi tiểu thấy buốt

Một triệu chứng liên quan đến đường tiết niệu nữa đó là ngoài  biểu hiện đi tiểu nhiều lần, đi tiểu dắt thì ở nam giới còn cảm thấy buốt rát khi đi tiểu.Điều này cho thấy viên sỏi đã có kích thước khá lớn khi đi qua dương vật ra ngoài chúng sẽ cọ xát vào các mô gây đau đớn, kèm theo đó là nước tiểu có bọt, có mùi hôi hoặc kèm theo máu.

2.4. Bụng dưới hoặc bên hông bị đau

Một số bênh nhân cho biết họ thường xuyên phải chịu các cơn đau âm ỉ với cường độ tăng dần ử phần bụng dưới hay bên hông mỗi khi di chuyển. Đây là triệu chứng nguy hiểm của bệnh sỏi thận.

2.5. Đi tiểu đêm nhiều lần

Khi đã bị sỏi thận dù bạn có sức khỏe phi thường đến đâu thì chức năng thận của bạn cũng sẽ bị ảnh hưởng, việc lọc nước tiểu của cầu thận vô cùng khó khăn, cùng lúc đó sỏi thận lại rơi xuống liệu quản làm tắc nghẽn dòng nước tiểu ra ngoài. Thật khủng khiếp vì hàng đêm bạn đều phải dậy để đi tiểu 3 – 4 lần, tệ hại hơn là lượng nước tiểu mỗi lần rất ít,,vừa chợp mắt được 1- 2 tiếng lại buồn đi tiểu, tiểu xong vừa vào giấc lại phải ngồi dậy để đi tiểu. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giấc ngủ của bạn. Trong khi đó người không bị bệnh có thể ngủ một mạch cho đến sáng mà không phải ghé thăm nhà vệ sinh lần nào.

2.6.Đau lưng thận

Đây là một triệu chứng khiến nhiều người nhầm tưởng với đau lưng thông thường, nhưng đau lưng thận lại là một triệu chứng diễn ra phổ biến nhất đối với người mắc bệnh này. Vậy làm thế nào để phân biệt đau lưng thông thường và đau lưng thận? Bạn bị đau lưng thận tấn công là do thận của bạn đã bị tổn thương do làm việc cật lực để đẩy sỏi ra ngoài. Người bệnh sẽ thấy đau chủ yếu ở khu vực mạn sườn trái và mạn sườn phải gần thận rồi lan xuống bụng, xuống hông, xuống dương vật và bìu ( ở nam giới). Những cơn diễn ra dữ dội không hề giảm kể cả khi bạn nghỉ ngơi hay xoay chuyển sang bất kì tư thế nào, ngoại lệ bạn dùng thuốc giảm đau hay tiến hành chườm nóng …

2.7.Chức năng sinh lý bị suy giảm.

Ở nam giới khi mắc bệnh sỏi thận thì chức năng sinh lý hoạt động không bình thường vì thận được coi là cơ quan chủ quản của hệ xương khớp. Triệu chứng này diễn ra không quá rõ rệt, cơ thể của họ chỉ cảm thấy mệt mỏi hơn, họ không mấy hứng thú với việc chăn gối.

2.8. Vấn đề về miệng

Khi thận của bạn có quá nhiều sỏi, thì chức năng lọc chất thải, cặn bã và độc tố cúng suy giảm dần đến lúc mất hản. Bình thưởng chúng được đẩy ra ngoài thì bây giờ chúng lại được tích tụ trong thận, sau đó chúng sẽ tạo ra các khí độc được đẩy lên khoang miệng tạo thành những vết loét ở lưỡi, ở cổ họng.

2.9.Đường tiểu bị cản trở cũng là biểu hiện sỏi thận

Khi nước tiểu bị cản trở không được tống ra ngoài, lúc này chúng bị ứ đọng lại sẽ gây ra những tổn thương tại thận, làm nhiễm khuẩn đường tiết niệu, trầm trọng hơn là suy thận. Đây là biến trứng nguy hiểm và phổ biến của bệnh sỏi thận.

Khi người bệnh có những biểu hiện như: bị rét run, sốt cao cộng với đau lưng kéo dài, đái buốt, đái rắt, đau thắt lưng, đái ra mủ thì đây là dấu hiệu của viêm thận.

5. Biện pháp phòng bệnh sỏi thận

Hàng ngày bạn cần ăn uống cân đối đủ 4 nhóm thức ăn (bột, đường, mỡ, vitamin), không nên vì sở thích mà thiên lệch một loại thực phẩm, rau quả nào.

Thực hiện uống nhiều nước (2 – 3 lít mỗi ngày), không uống dồn một lúc mà chia rải rác làm nhiều lần trong ngày.

Khi bị u xơ tiền liệt tuyến bạn phải đến cơ sở y tế có uy tín xử lý ngay.

Nếu  đường tiểu của bạn cấu tạo không bình thường phải được phẫu thuật chỉnh hình.

Thực hiện giữ gìn vệ sinh sạch sẽ (nhất là với phụ nữ sau khi sinh), tuyệt đối không dùng nước bẩn để vệ sinh cơ thể.

Trên đây là một số triệu chứng điển hình giúp bạn phát hiện ra bệnh sỏi thận. Các triệu chứng này không xuất hiện đơn độc mà sẽ có vài triệu chúng cùng xuất hiện một lúc. Và hiển nhiên nếu kích thước của sỏi càng to thì triệu chứng càng rõ và bệnh đã rơi vào tình trạng nguy hiểm. Do đó, khi bạn thấy cơ thể có sự thay đổi bất thường thì phải đến các cơ sở y tế có uy tín để kiểm tra ngay, chỉ khi phát hiện sớm và kịp thời thì việc điều trị mới thành công.

225 views