7 điều mẹ không nên bỏ qua khi trẻ bị tiêu chảy

Tiêu chảy ở trẻ sơ sinh là vấn đề nhận được rất nhiều sự quan tâm của các bậc làm cha làm mẹ. Theo ghi nhận, tiêu chảy là nguyên nhân gây tử vong ở trẻ sơ sinh đứng thứ 2 trên thế giới, chỉ đứng sau bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp. Không dễ để nhận biết các dấu hiệu trẻ sơ sinh bị tiêu chảy, vì trong giai đoạn đầu đời, phân của bé thường mềm và chứa nhiều chất lỏng. Khi xảy ra hiện tượng tiêu chảy, nếu không chú ý xử lý kịp thời, sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bé.

Mother massaging belly of baby boy (2 5 months)

Dấu hiệu trẻ bị tiêu chảy

Trước tiên, mẹ cần biết khi nào bé đi ngoài bình thường và khi nào bất thường. Bởi vì trẻ sơ sinh không giống như người lớn, không phải lúc nào bé đi ngoài nhiều hơn 3 lần/ngày là mẹ cho rằng bé đã bị tiêu chảy.

– Trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, đặc biệt dưới 6 tháng, có thể có tần suất đi tiêu nhiều lần trong ngày, trung bình từ 3 – 10 lần/ ngày hoặc hơn. Phân có thể sệt, lỏng, nhiều màu vàng, xanh, hoặc nâu. Đây không phải là bệnh tật gì cả nếu trẻ không sốt, vẫn bú nhiều và chơi đùa vui vẻ.

– Trẻ bú sữa mẹ có thể dễ sản xuất phân nhiều lần hơn và phân có nước nhiều hơn so với trẻ uống sữa công thức. Nếu trẻ dùng sữa ngoài thì phân sẽ đặc hơn và nặng mùi hơn.

– Trẻ từ 1 tuổi trở lên, thông thường có khoảng 1 – 2 lần đi tiêu một ngày.

Việc xác định chính xác các dấu hiệu bé sơ sinh bị tiêu chảy hay không đôi khi khiến mẹ gặp nhiều khó khăn. Để dễ dàng nhận biết sớm các biểu hiện tiêu chảy, mẹ hãy lưu ý đến những đặc điểm sau:

  • Đột nhiên bé đi ngoài nhiều hơn so với bình thường.

  • Phân lỏng hơn cho đến rất lỏng, loãng hoặc chỉ toàn nước và màu sắc thay đổi, mùi tanh hoặc nhợn hơn.

  • Trẻ sơ sinh bị tiêu chảy nặng do nhiễm trùng đường tiêu hóa thì phân còn có thể lẫn cả máu. Kèm theo đó trẻ có biểu hiện khó chịu, hay quấy khóc, bú kém, có thể sốt, nôn ói.

tre so sinh bi tieu chay phai lam sao khong phai ba me nao cung biet 2

Nguyên nhân

  • Nhiễm trùng đường ruột: Đây được xem là nguyên nhân hàng đầu gây nên bệnh tiêu chảy ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là virus Rota hay hoành hành vào mùa khô lạnh.

  • Không dụng nạp lactose: Lactose là một thành phần có trong sữa công thức, sữa bò và cả sữa mẹ. Khi cơ thể trẻ sơ sinh không sản xuất đủ lactase, một loại enzyme cần thiết để tiêu hóa Lactose khiến cho hàm lượng Lactose bị tích tụ ở ruột, gây nên các vấn đề về đường ruột trong đó làm cho bé bị tiêu chảy.

  • Rối loạn tiêu hóa: Do hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh vẫn còn đang trong giai đoạn hoàn thiện và rất nhạy cảm với những thay đổi cho dù là nhỏ nhất. Khi bé đang bú sữa mẹ nhưng chuyển sang sữa công thức đôi lúc làm bé bị tiêu chảy. Hay thậm chí một vài món ăn lạ trong thực đơn của mẹ cũng có thể gây nên tình trạng tiêu chảy, nhất là trẻ từ 6-11 tháng tuổi (bắt đầu tập ăn dặm).

Hậu quả

Tiêu chảy nặng và kéo dài sẽ làm mất cân bằng muối nước và hạ đường huyết. Có thể nặng nhất là đưa đến tử vong. Đó là các dấu hiệu vật vả, bứt rứt hay nặng hơn là li bì khó đánh thức, mắt trũng, thóp lõm (ở trẻ nhũ nhi), môi khô, tiểu ít, khát nước đòi uống liên tục.

70% trẻ bị tiêu chảy có nguy cơ tử vong cao nếu không được bù nước kịp thời.

20190117 104148 757474 tre em tao bon.max 800x800

Làm gì khi trẻ bị tiêu chảy?

  • Vệ sinh tay sạch sẽ trước khi cho bé bú và sau khi thay tã.

  • Cho trẻ uống nhiều nước hơn bình thường: đối với trẻ bú mẹ thì cho trẻ bú thường xuyên hơn và lâu hơn bình thường vì trẻ cần năng lượng để hoạt động và tăng trưởng cũng để chống đỡ bệnh tật.

  • Cho trẻ uống dung dịch ORS: một gói pha 1 lít nước chín, uống 50-100ml sau mỗi lần tiêu tiêu chảy ở trẻ < 2 tuổi, 100-200ml ở trẻ > 2 tuổi, cho trẻ uống từng muỗng hoặc uống từng ngụm nhỏ. Tuy nhiên, không nên sử dụng dung dịch điện giải khi chưa có sự tư vấn của bác sĩ. Vì việc cho trẻ uống điện giải có thể làm trẻ giảm uống sữa mẹ/sữa công thức và làm trẻ mệt mỏi hơn. Đối với những trẻ lớn hơn, chúng ta có thể sử dụng dung dịch điện giải thoải mái hơn.

  • Tiếp tục cho trẻ ăn: tâm lý các bà mẹ thường không cho trẻ ăn hoặc hạn chế cho trẻ ăn đưa đến trẻ bị suy dinh dưỡng, càng làm nặng thêm tình trạng tiêu chảy. Cho trẻ ăn uống như bình thường, nhưng có thể chia làm nhiều bữa nhỏ để dễ tiêu hóa.

  • Bệnh có diễn biến rất nhanh, nếu không cứu chữa kịp thời sẽ dẫn đến suy thận, suy hô hấp hoặc tử vong. Do đó, ngay khi nhận thấy những triệu chứng nặng, mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện càng sớm càng tốt.

bu sua me hoan toan 1

Chế độ dinh dưỡng cho trẻ bị tiêu chảy

  • Sữa mẹ được xem là thức ăn tốt nhất cho bé lúc này vì sữa mẹ đầy đủ chất dinh dưỡng, lại có bifidus – chất cần thiết để cân bằng môi trường đường ruột.

  • Cho bé ăn thức ăn nhẹ và mềm để bé dễ tiêu hóa, chẳng hạn, cháo gạo trắng loãng, cháo thịt nạc, cháo carrot thịt nạc, carrot hầm nhừ, soup gà, khoai tây hầm nhừ… Nên nhớ cho bé ăn một lượng thịt ít hơn thường ngày (nếu cho bé ăn nhiều chất đạm, bé sẽ khó tiêu hóa).

  • Chọn loại sữa dành cho bé bị tiêu chảy vì lượng đường trong sữa tuy thấp nhưng nó vẫn chứa đủ các chất dinh dưỡng khác.

  • Khi chế biến thức ăn cho bé, mẹ nên ưu tiên sử dụng các loại dầu thực vật.

  • Táo, chuối là loại quả thích hợp cho bé bị tiêu chảy vì chúng chứa nhiều kali, giúp cơ thể nhanh hồi phục. Có thể hấp hoặc hầm nhừ để bé dễ tiêu hóa.

  • Không nên cho bé sử dụng các loại nước ngọt có ga, nước trái cây, thức uống có nhiều đường, các loại bánh kẹo, thực phẩm nhiều chất xơ, thức ăn chế biến sẵn (giò, chả, xúc xích, pate) vì chúng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiêu chảy của trẻ.

tre ăn gi khi tieu chay

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?

Khi trẻ có một trong các biểu hiện sau đây:

  • Sốt cao trên 39 độ, nôn ói nhiều.

  • Tiêu chảy trên 8 lần trong vòng 6 giờ.

  • Phân có lẫn máu, lượng nước tiểu giảm.

  • Môi khô, khóc không có nuớc mắt, da nhăn, mắt trũng.

  • Yếu đi, lừ đừ, li bì.

Biện pháp phòng ngừa

  • Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng diệt khuẩn. Rửa tay trẻ trước ăn, sau mỗi lần vệ sinh. Người lớn rửa tay sau mỗi lần làm vệ sinh cho trẻ, trước khi chế biến thức ăn, hay trước cho trẻ ăn uống để đề phòng trẻ bị nhiễm bệnh tiếp tục từ phân hay lây lan cho người khác.

  • Những chất thải của trẻ và giấy lau phải được xử lý ngay, giặt sạch tã lót và khăn trải giường bị dính phân.

  • Đảm bảo nguồn nước sạch và chế độ dinh dưỡng hợp vệ sinh cho bé. Đối với trẻ sơ sinh, cho bé bú sữa mẹ là cách tốt nhất giúp con phòng ngừa tiêu chảy. Nước uống cho trẻ cần đun sôi, để nguội. Thức ăn cho trẻ phải được nấu chín kỹ, không nên cho trẻ ăn thức ăn cũ.

  • Thường xuyên dọn dẹp và vệ sinh phòng ốc, đồ chơi hoặc những đồ dùng khác của trẻ.

  • Đầu vú hoặc núm vú của bình sữa có rất nhiều khe kẽ để vi khuẩn trú ngụ. Điều này đòi hỏi mẹ phải rửa sạch bầu ngực và lau lại bằng khăn xô trước và sau khi cho em bé bú. Nếu rã đông sữa mẹ và cho con bú bình, cần phải tiệt trùng bình sữa bằng nước sôi trước và sau khi sử dụng. Nếu trước và sau khi cho con bú mẹ không vệ sinh sạch sẽ, nguy cơ vi khuẩn xâm nhập và tấn công đường tiêu hóa của con sẽ rất cao. 

  • Chủ động phòng bệnh tiêu chảy do virus Rota bằng cách cho trẻ uống vắc – xin. Theo nhiều nghiên cứu, uống vắc-xin tiêu chảy trước 6 tháng tuổi có thể giúp ngăn ngừa bệnh tiêu chảy trong suốt 2 năm đầu đời của trẻ.

Rota PR01 DT 02

Một ngày trẻ sơ sinh có thể đi ngoài vài lần, kết cấu và màu sắc của phân đôi khi cũng khác nhau nên thường khiến mẹ lầm tưởng con gặp vấn đề về tiêu hóa. Nhưng nếu trẻ vẫn bú khỏe, ngủ tốt thì đây là hiện tượng sinh lý bình thường.

Tuy nhiên lại có một số mẹ tự ý điều trị và cho con uống thuốc tiêu hóa dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Do đó, trong quá trình chăm sóc trẻ sơ sinh cha mẹ cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về hệ tiêu hóa và các vấn đề thường gặp, xác định rõ nguyên nhân cũng như biết cách nhận biết các dấu hiệu trẻ sơ sinh bị tiêu chảy sớm sẽ giúp chữa trị và chăm sóc bé đúng cách, giúp bé mau chóng hồi phục.

116 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 4.9 / 5. Số đánh giá 47