5 Triệu chứng điển hình của người mắc bệnh rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình là một hội chứng tuy không trực tiếp đe dọa đến tính mạng của người bệnh nhưng nếu không sớm phát hiện điều trị và thay đổi thói quan sống, làm việc sẽ rất dễ dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm khác. Dưới đây là những triệu chứng thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình giúp các bạn có thể nhận biết và phát hiện bệnh sớm nhất.

Triệu chứng của rối loạn tiền đình diễn ra như thế nào?
Triệu chứng của rối loạn tiền đình diễn ra như thế nào?

Bệnh rối loạn tiền đình là gì?

Tiền đình là một hệ thống thuộc hệ thần kinh nằm ở phía sau hai bên của ốc tai. Vai trò quan trọng là duy trì tư thế, dáng bộ, phối hợp cử động mắt, đầu và thân mình. Ở đây, các tín hiệu âm thanh được chuyển từ dạng cơ học sang dạng xung thần kinh để dẫn truyền theo dây thần kinh thính giác (dây số 8) truyền về não.

Tiền đình có nhiệm vụ chính là giữ thăng bằng cho cơ thể. Khi di chuyển, cúi, xoay…, hệ thống tiền đình cũng sẽ nghiêng lắc theo các động tác này của cơ thể nhằm giúp cơ thể có tư thế thăng bằng. Tiền đình được điều khiển bởi các nhóm thần kinh cao cấp nằm trong não bộ.

Vậy, rối loạn tiền đình là tình trạng tổn thương khu vực tai trong và não khiến cơ thể mất khả năng kiểm soát cân bằng. Bệnh rối loạn tiền đình cũng có thể do các yếu tố di truyền và môi trường.

Nguyên nhân nào dẫn đến bệnh rối loạn tiền đình?

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn tiền đình như: môi trường sống ô nhiễm, thời tiết thay đổi (chuyển mùa), nhiễm độc (hóa chất, thuốc, ăn uống…), chức năng tuần hoàn kém và các vấn đề về thần kinh, tâm lý, tạo máu, thói quen sống, thói quen làm việc.

Triệu chứng điển hình của rối loạn tiền đình diễn ra như thế nào?

Chóng mặt, buồn nôn là triệu chứng điển hình của những người bị rối loạn tiền đình
Chóng mặt, buồn nôn là triệu chứng điển hình của những người bị rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình có một số triệu chứng cơ bản như nôn, buồn nôn, hoa mắt, chóng mặt dẫn đến người lảo đảo, bước đi chệnh choạng, thậm chí có người còn phải nằm liệt một chỗ, có cảm giác như mọi vật xung quang như bị đảo lộn, quay cuồng đầu óc…

Các triệu chứng rối loạn tiền đình ban đầu thường rất ít khi xuất hiện. Nếu có thì chỉ có thể là mất ngủ, cơ thể mệt mỏi. Thường gặp vào buổi đêm và lúc gần sáng, người bị rối loạn tiền đình khi thức giấc mở mắt ra thấy mọi thứ xung quanh có cảm giác không bình thường, lúc trở mình thấy lao đao, ngồi dậy rất khó khăn. Nếu bị nhẹ, người bị bệnh còn có thể cố gắng đứng dậy được nhưng dễ mất thăng bằng, ngã. Nếu bị nặng hơn, thì chỉ nằm được ở một tư thế, không thể ngồi dậy, cảm thấy buồn nôn và có thể nôn thốc nôn tháo gây mất nước, điện giải, khi mỡ mắt cũng sẽ thấy mọi vật như đảo lộn, đầu óc quay cuồng. Còn với người bệnh khi tỉnh táo, tuy đầu không đau nhức nhưng lại thấy nặng trĩu như bị chén ép, nén lại, sợ ánh sáng, những tiếng động và sợ phải thay đổi tư thế, chỉ muốn tìm sự yên tĩnh. Mạch đập thường nhanh, tụt huyết áp, cơ thể mệt lả.

Bệnh rối loạn tiền đình có thể diễn ra trong một vài ngày, rồi sau đó hồi phục dần nhưng cũng có thể kéo dài và để lại những di chứng như: mất thăng bằng, lao đao, mắt mờ, nhòe, chân tay tê bì, run rẩy, cơ thể suy yếu, mệt mỏi một thời gian, gây ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe người bệnh.

Những ai có nguy cơ mắc rối loạn tiền đình?

Một nghiên cứu dịch tễ lớn ước tính khoảng 35% người lớn từ 40 tuổi trở lên – xấp xỉ 69 triệu người mắc phải tình trạng rối loạn tiền đình/

Và có một số nguy cơ sau cũng dẫn tới bệnh rối loạn tiền đình đó là:

  • Tuổi. Người lớn tuổi có nhiều khả năng gặp các bệnh lý gây chóng mặt, đặc biệt là cảm giác mất thăng bằng. Họ cũng có nhiều khả năng sẽ dùng thuốc có thể gây chóng mặt.
  • Tiền sử bị chóng mặt. Nếu bạn đã từng bị chóng mặt trước đây thì bạn có nhiều khả năng bị chóng mặt trong tương lai.

Các kĩ thuật dùng để chẩn đoán rối loạn tiền đình và cách chữa trị

*Các kĩ thuật dùng để chẩn đoán bệnh rối loạn tiền đình:

Các bác sĩ có thể sử dụng thông tin từ bệnh sử cũng như thực hiện khám lâm sàng để tiến hành các xét nghiệm chẩn đoán nhằm đánh giá chức năng hệ tiền đình và loại trừ các nguyên nhân khác gây ra triệu chứng. Sau đó, bác sĩ có thể tiến hành các quy trình kiểm tra, bao gồm:

  • Ghi điện rung giật nhãn cầu (ENG). Quy trình này chỉ một nhóm các xét nghiệm hoặc xét nghiệm điện và sử dụng các điện cực nhỏ đặt lên vùng da xung quanh mắt, nhằm đo chuyển động của mắt để đánh giá các dấu hiệu của rối loạn chức năng tiền đình hay các vấn đề về thần kinh.
  • Xét nghiệm xoay vòng. Xét nghiệm xoay vòng là một cách khác để đánh giá mắt và tai trong làm việc với nhau như thế nào. Những xét nghiệm này cũng sử dụng kính video hoặc các điện cực để theo dõi chuyển động của mắt.
  • Âm ốc tai (OAE). Xét nghiệm âm ốc tai cung cấp thông tin về các tế bào lông trong ốc tai làm việc như thế nào bằng cách đo sự đáp ứng của các tế bào tóc với một loạt các cú nhấp được tạo ra bởi một loa nhỏ chèn vào trong ống tai;
  • MRI. MRI sử dụng từ trường và sóng radio để tạo ra hình ảnh cắt ngang các mô cơ thể được quét. MRI não có thể phát hiện các khối u, đột quỵ và sự bất thường về mô mềm khác mà có thể gây chóng mặt hoặc ngất.

*Phương pháp điều trị rối loạn tiền đình:

Dựa trên các triệu chứng, bệnh sử và tổng trạng, kết quả khám lâm sàng và các xét nghiệm chẩn đoán, phương pháp điều trị rối loạn tiền đình bao gồm:

  • Liệu pháp phục hồi chức năng tiền đình. Phương pháp này cho phép bạn áp dụng các bài tập đầu, cơ thể và mắt được thiết kế để rèn luyện bộ não nhằm giúp nhận biết và xử lý các tín hiệu từ hệ tiền đình cũng như phối hợp chúng bằng các thông tin từ việc nhìn và sự nhận cảm trong cơ thể.
  • Tập thể dục tại nhà. Tập thể dục tại nhà thường là một phần quan trọng của quá trình điều trị. Bác sĩ sẽ chỉ định và hướng dẫn các bài tập liệu pháp phục hồi chức năng tiền đình phù hợp, cùng với một chương trình thể dục tiến bộ để tăng năng lượng và giảm bớt căng thẳng.
  • Điều chỉnh chế độ ăn uống. Nhiều người bị bệnh Ménière, phù tích nội dịch thứ phát và chóng mặt liên quan đến đau nửa đầu tin rằng một số thay đổi trong chế độ ăn uống có thể hỗ trợ trong việc kiểm soát rối loạn;
  • Thuốc. Nhiều người bệnh thắc mắc không biết rối loạn tiền đình uống thuốc gì? Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc trong điều trị rối loạn tiền đình phụ thuộc vào rối loạn chức năng hệ tiền đình là giai đoạn ban đầu, cấp tính (kéo dài lên đến 5 ngày) hay mạn tính (liên tục);
  • Phẫu thuật. Khi các phương pháp nêu trên không hiệu quả trong việc kiểm soát tình trạng chóng mặt và các triệu chứng khác do rối loạn chức năng hệ thống tiền đình và chóng mặt gây ra thì bác sĩ có thể đề nghị tiến hành phẫu thuật.

Một số bài tập cơ bản giúp khắc phục các triệu chứng rối loạn tiền đình mà không cần dùng thuốc

Một số bài tập đơn giản sẽ giúp bạn giảm các triệu chứng của rối loạn tiền đình
Một số bài tập đơn giản sẽ giúp bạn giảm các triệu chứng của rối loạn tiền đình

Việc khống những triệu chứng của bệnh rối loạn tiền đình như: những cơn chóng mặt “khủng khiếp” là rất cần thiết và cần phải kịp thời. Nên để người bị bệnh nằm ở nơi yên tĩnh, tránh ánh sáng mạnh, nằm nghiêng trái hoặc phải hoặc nằm ngửa đều được. Nếu thấy buồnn nôn thì nên cho nôn hết ra, nhưng sau đó phải cho uống bù nước và điện giải ngay; thông thường các bác sỹ sẽ cho sử dụng dung dịch orezol. Đồng thời cho người bệnh uống một cốc sữa nhỏ có đường đặc thật nóng xen kẽ cùng. Không tự ý sử dụng thuốc, nên hỏi ý kiến của bác sĩ:

Tuy nhiên, thuốc chữa rối loạn tiền đình thông thường chỉ có thể giúp giải quyết tức thời những triệu chứng của bệnh, những cơn chóng mặt cấp. Về lâu dài, người bệnh cần chủ động phòng ngừa bằng cách luyện tập thường xuyên các bài tập sau:

  • Bài tập đầu và cổ: Ngửa đầu ra sau, cúi đầu xuống, nghiêng đầu sang phải và sang trái hết cỡ. Quay đầu tròn chữ O bên phải rồi bên trái (khoảng 10-15 lần). Nằm ngửa trên giường, để một tay ở đỉnh đầu, một tay dưới cằm, thật mềm cổ, nhẹ nhàng vặn mạnh cằm về bên trái, rồi về bên phải, có tiếng kêu răng rắc là tốt. Sau đó, lồng các ngón tay với nhau để vào sau gáy, kéo mạnh gập cằm về phía ngực (khoảng 10 lần).
  • Bài tập xoa mặt, mắt, tay: Dùng hai bàn tay xoa vào nhau cho nóng lên sau đó xoa đều vào mặt, hốc mắt và tai sẽ giúp tác động đến các nút thần kinh tai, mắt, mặt (thực hiện liên tục khoảng 10 lần).
  • Vẫn tập thể dục như bình thường nhưng phải thực hiện thêm 3 động tác cơ bản sau: Chạy đi chạy lại nhẹ nhàng khoảng 8-10 phút. Đứng dạng hai chân rộng bằng vai, cúi người xuống, đầu ngón tay chạm vào ngón chân cái, vung hai tay và quay mặt về bên trái rồi về phía bên phải hết cỡ (nhớ là quay cả mặt). Làm 10 lần.

Một số thực phẩm dành cho người bị rối loạn tiền đình

Quản lý chế độ ăn uống của bạn một cách hợp lý để giúp điều hòa cân bằng chất lỏng liên quan đến việc thay đổi số lượng một số chất tiêu thụ và giảm biến động trong những khoản. Cụ thể như:

  • Uống nước đầy đủ trong ngày: Nước lọc, sữa, các loại trái cây, sinh tố rất tốt cho người bệnh rối loạn tiền đình
  • Tránh các loại thực phẩm chứa lượng đường và muối cao. Nên bổ sung lượng đường và muối cho cơ thể qua những loại ngũ cốc hạt
  • Tránh các loại đồ uống và thực phẩm có chứa các chất kích thích như: rượu, bia.. Các chất này có thể khiến tình trạng ù tai và các cơn đau đầu của bệnh nhân tăng lên.
  • Nên ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi để bổ sung vitamin và tăng cường khả năng miễn dịch cho cơ thể.
  • Thức ăn giàu axit folic: Nếu hàm lượng axit này trong máu quá thấp thì hàm lượng homocystein sẽ tăng, dẫn đến nguy cơ bị rối loạn tiền đình. Các nhà nghiên cứu khuyến cáo nên nạp mỗi ngày 400 microgram axit folic qua các thực phẩm như rau chân vịt, nước ép trái cam, bánh mì, lạc, đậu trắng và mầm lúc mì.

Ngoài ra, bạn có thể cải thiện tình trạng bệnh rối loạn tiền đình thông qua việc bổ sung một số loại vitamin sau:

  • Vitamin B-6 rất tốt cho người bị rối loạn tiền đình: Một số nghiên cứu chỉ ra rằng,Vitamin B-6 có khả năng khắc phục chứng chóng mặt, một điều kiện cân bằng, ảnh hưởng đến hệ thống tiền đình. Vitamin này có thể được tìm thấy trong thịt gia cầm, hải sản..
  • Vitamin C: Bổ sung lượng vitamin C trong chế độ ăn uống chính là chìa khóa giúp giảm triệu chứng đau đầu do hội chứng rối loạn tiền đình gây ra. Bạn có thể bổ sung lượng vitamin qua các loại hoa quả như: cam, quýt…
  • Vitamin D: Vitamin D có thể giúp bạn giảm bớt tình trạng xơ cứng tai được gây ra bởi bệnh lý rối loạn tiền đình. Bạn có thể bổ sung vitamin D thông qua những thực phẩm rất quen thuộc như: trứng, cá…

Người bị rối loạn tiền đình không nên ăn và uống gì?

Thịt đỏ là một trong những thực phẩm người bị rối loạn tiền đình không nên ăn nhiều
Thịt đỏ là một trong những thực phẩm người bị rối loạn tiền đình không nên ăn nhiều

Ngoài những thực phẩm tốt cho bệnh rối loạn tiền đình thì cũng có những tác nhân gây ảnh hưởng rất lớn đến bệnh, làm tăng những triệu chứng của bệnh rối loạn tiền đình đó là một số loại thực phẩm giàu chất béo hay một số loại thuốc như:

  • Mỡ động vật (lợn, bơ, bò…) và kem sữa bò: trong những thực phẩm này có chứa nhiều chất béo no, những chất rất dễ làm tắc động mạch.
  • Hạn chế sử dụng dầu cọ và dầu dừa. Những loại dầu này có mặt trong kem thực vật để uống với cà phê (coffee creamers, coffee mate), bánh kem, kẹo chocolate… nên cung cần tránh sử dụng các loại bánh kẹo này.
  • Tránh các thức ăn như bơ thực vật dạng thỏi và bánh, bánh nướng lò, sản phẩm dạng rán như khoai tây rán, mì ăn liền và nhiều thức ăn công nghiệp chế biến sẵn khác. Trong những thức ăn này có axit béo dạng trans, có thể làm tăng lượng cholesterol máu. Để tránh axit này, nếu muốn phết bơ lên bánh mì hãy chọn loại bơ thực vật mềm.
  • Ít ăn thịt đỏ, ăn nhiều cá, rau quả rất tốt cho những bệnh nhân bị rối loạn tiền đình.
  • Thuốc kháng axit vì trong loại thuốc này có thể chứa chứa một lượng đáng kể natri
  • Thuốc kháng viêm (không steroid NSAIDs) như: ibuprofen, loại thuốc này có thể gây ứ nước hoặc mất cân bằng điện. Aspirin có thể làm tăng ù tai.
  • Nicotine trong thuốc lá có thể làm tăng các triệu chứng của bệnh rối loạn tiền đình, do nicotine có thể làm giảm cung cấp máu cho tai trong bằng cách thắt mạch máu, nó cũng gây ra một sự gia tăng ngắn hạn huyết áp.

Kết luận

Bệnh rối loạn tiền đình không phải là bệnh quá nguy hiểm, tuy nhiên khi mắc phải, người bệnh sẽ có những triệu chứng như chóng mặt, buồn nôn rất khó chịu, nó ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và lâu dài còn có  thể gây ra nhiều biến chứng khác. Chính vì vậy, bạn và những người thân trong gia đinh hãy có lối sống lành mạnh kết hợp với ăn ngủ nghì hợp lý để tránh mắc phải rối loạn tiền đình.

253 views