3 nguyên nhân quan trọng nhất gây khò khè kéo dài ở trẻ nhỏ

Ho, khò khè, khó thở ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là nỗi lo mất ngủ của hàng ngàn ông bố bà mẹ bỉm sữa hiện nay. Hằng năm trên thế giới nói chung, Việt Nam nói riêng, có tỉ lệ rất cao trẻ em phải nhập viện vì triệu chứng này. Tùy mức độ nặng nhẹ của bệnh, có thể ảnh hưởng đến phát triển thể chất tinh thần của trẻ, nặng hơn là đe dọa đến tính mạng của bệnh nhi, gây suy hô hấp và tử vong. Vậy khò khè khó thở là bệnh gì? Nguyên nhân chính ở đâu? Có biện pháp gì để dự phòng và điều trị cho trẻ? chúng ta hãy cùng tìm hiểu, giải đáp cho thắc mắc này trong bài viết dưới đây.

trẻ bị khò khè ho khó thở

                                                               

Ho, khò khè thực chất là gì?

Đây là triệu chứng chính của bệnh lí đường hô hấp. Triệu chứng này  thường xuất hiện khi trẻ bị nhiễm virut, vi khuẩn, hay gặp khi giao mùa, thời tiết thay đổi. Ho là phản ứng có lợi của cơ thể để tống đờm, vi khuẩn ra ngoài. Khò khè là tiếng thở phát ra do sự co thắt, phù nề, tăng tiết dịch trong lòng phế quản. Nếu ho khò khè kéo dài sẽ làm trẻ mệt lã, khó chịu, ăn kém, nặng hơn trẻ có thể khó thở, suy hô hấp, ảnh hưởng đến tính mạng.

Biểu hiện của triệu chứng ho, khò khè?

Trẻ thở phát ra tiếng khò khè như tiếng mèo khi nằm ngủ, có thể áp tai vào lưng trẻ sẽ nghe rõ, kèm theo trẻ thường ho tăng dần, khi ho nặng có thể đỏ mặt, tím tái. Nặng hơn,trẻ có thể xuất hiện khó thở, nhịp thở nhanh, xuất hiện rút lõm lồng ngực mạnh. Nhịp thở nhanh theo tuổi được xác định như sau:

  • < 2 tháng: >= 60 lần/phút
  • 2 tháng-11 tháng: >= 50 lần/phút
  • 12 tháng-5 tuổi: >=40 lần/phút
  • >5 tuổi: >= 20 lần/phút

3 nguyên nhân chính gây ho, khò khè kéo dài hay gặp nhất ở trẻ nhỏ

  • Nhiễm khuẩn hô hấp trên:

Viêm họng, viêm VA-Amidal, viêm mũi xoang, viêm tai giữa là các bệnh hay gặp nhất, ít khi gây khó thở. Phương pháp điều trị chủ yếu là vệ sinh mũi họng bằng cách rửa mũi bằng nước muối sinh lí, thuốc long đờm giảm ho, dùng kháng sinh nếu có nhiễm trùng. Điều quan trọng nhất là tránh lây lan xuống đường hô hấp dưới.

nhiễm khuẩn hô hấp

  • Nhiễm khuẩn hô hấp dưới:

Các bệnh thường gặp gồm: viêm tiểu phế quản, viêm phổi, hen phế quản. Dịch tiết ứ đọng trong các nhánh phế quản, phế nang gây khò khè tăng, nặng hơn gây khó thở, rút lõm lồng ngực, tím tái suy hô hấp. Khi đã xác định nhiễm khuẩn hô hấp dưới cần phải cho trẻ nhập viện ngay để theo dõi và điều trị.

  • Viêm tiểu phế quản: là tình trạng viêm, xuất tiết dịch  vào trong lòng các nhánh phế quản nhỏ nối với phế nang, gây phù nề, chít hẹp lòng các tiểu phế quản, không khí từ đó bị cản trở không thể vào phế nang để trao đổi được. Hậu quả của tình trạng trên làm cho trẻ bị khó thở, tiếng thở khò khè do co thắt, ứ đọng dịch đờm dãi, nặng có thể gây rút lõm lồng ngực, tím tái, suy hô hấp, tử vong.  Khoảng 90% nguyên nhân gây nên bệnh là do virut, hay gặp nhất là hợp bào virut RSV.
  • Viêm phổi: ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ bị suy giảm miễn dịch, khi bị viêm phổi nếu không được kiểm soát tốt, rất dễ gặp biến chứng như: tràn dịch màng phổi, nhiễm khuẩn huyết, suy hô hấp. Nguyên nhân có thể gặp cả vi khuẩn, virut, kí sinh trùng, vi khuẩn không điển hình. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, xong ở trẻ sơ sinh <2 tháng tuổi nếu bị viêm phổi, thái độ xử trí đều phải xem như một trường hợp bệnh nặng, cần khẩn trương và tích cực.
  • Hen phế quản: là bệnh lí dị ứng của cơ thể, khi gặp tác nhân là dị nguyên, cơ thể sẽ phản ứng ở nhiều cơ quan, trong đó tại đường hô hấp sẽ xảy ra tình trạng phù nề, xuất tiết, co thắt của các nhánh phế quản lớn, hậu quả gây giảm thông khí phế nang, dẫn đến tình trạng khó thở, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, tím tái, cuối cùng gây suy hô hấp cấp.
  • Dị dạng đường hô hấp:

Bất thường trong cấu trúc đường dẫn khí, cấu trúc nhu mô phổi: hẹp thanh khí quản, khối u, polyp, dị dạng phế quản gốc, thiểu sản phổi, kén khí phổi…,những bất thường này có thể xuất hiện bẩm sinh nguyên phát từ thời kì bào thai, hoặc xuất hiện thứ phát sau sinh. Trẻ cần được đến bệnh viện để kiểm tra các bất thường này nếu triệu chứng ho khò khè kéo dài, tái phát nhiều đợt, điều trị không đỡ.    

Có thể dự phòng triệu chứng ho, khò khè cho trẻ nhỏ được không?

Để dự phòng các triệu chứng bệnh lí của đường hô hấp, điều quan trọng nhất là chúng ta phải giữ gìn một hệ hô hấp sạch, đẹp bằng cách:

  • Vệ sinh mũi họng hằng ngày cho trẻ nhỏ: rửa mũi, súc miệng họng 2 lần/ ngày bằng nước muối sinh lí. Vệ sinh thân thể hằng ngày vì chính các vi khuẩn trú ngụ trên da là các nguyên nhân tiềm ẩn gây viêm đường hô hấp cho trẻ
  • Đeo khẩu trang cho trẻ khi tham gia giao thông, đến nơi công cộng. Không cho trẻ tiếp xúc với những người đang mắc các bệnh lây truyền qua đường hô hấp( cúm, á cúm, sởi, thủy đậu…)
  • Đối với các trẻ có tiền sử hen phế quản, viêm tiểu phế quản, không được tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng làm khởi phát cơn khò khè khó thở. Các loại dị nguyên hay gặp phải gồm: bụi nhà, phấn hoa, lông súc vật, thức ăn dị ứng( hay gặp  các loại hải sản, tùy thuộc cơ địa mỗi trẻ), thuốc hóa chất…

hen phe quan o tre em dau hieu nguyen nhan va che do an phu hop ust1549764727 1566372796 784 width640height449

                                                      Yếu tố dị nguyên khởi phát cơn hen phế quản ở trẻ em

  • Khi trẻ bắt đầu có các triệu chứng của viêm long hô hấp trên như: hắt hơi, chảy mũi, ngạt mũi, ho thúng thắng…cần cho trẻ đến cơ sở y tế để thăm khám ngay, tránh dùng thuốc không đúng chỉ định, đặc biệt là kháng sinh, sẽ gây kháng thuốc, điều trị sẽ càng khó khăn, tỉ lệ thành công càng thấp và nguy cơ lây lan xuống đường hô hấp dưới càng cao.
  • Tăng cường miễn dịch cho cơ thể: bổ sung cho trẻ đầy đủ chất dinh dưỡng, cân bằng ô vuông thức ăn hằng ngày, nước khoáng và các loại vitamin giúp hình thành các tế bào miễn dịch- đây chính là hàng rào bảo vệ vững chắc giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh.
  • Tiêm phòng vacxin đầy đủ theo chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ, nếu các bậc cha mẹ có điều kiện hãy dùng thêm các mũi vacxin mở rộng khác phòng các bệnh hô hấp hay gặp như vacxin phòng phế cầu, đây là loại vi khuẩn hay gặp nhất gây nhiễm trùng đường hô hấp.

Điều trị triệu chứng ho, khò khè như thế nào?

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, các phương pháp điều trị triệu chứng ho, khò khè chủ yếu như sau:

  • Làm thông thoáng đường thở

Hút sạch đờm dãi bằng các dụng cụ hút tại nhà.

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý 2-3 lần/ngày.

Vỗ rung cho trẻ sau mỗi lần rửa mũi, chạy khí dung.

Các phương pháp trên đây có thể sử dụng rất an toàn và hiệu quả tại nhà, các mẹ có thể tự học và làm cho bé.

  • Thuốc long đờm giảm ho:

Prospan, Olesom S, Ambuxol, Dismolan…

  • Thuốc giãn phế quản:

Áp dụng trong các trường hợp viêm tiểu phế quản, hen phế quản, viêm phổi rale rit… Các dạng thuốc gồm:

Khí dung

Thuốc uống

Thuốc dạng xịt

Thuốc tiêm truyền

Lưu ý: các thuốc này chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ.

  • Điều trị hỗ trợ hô hấp

Thở oxy

Đặt nội khí quản thở máy

  • Kết hợp với điều trị nguyên nhân

Kháng sinh

Thuốc điều trị đặc hiệu

Hy vọng bài viết trên có thể trang bị cho các ông bố bà mẹ bỉm sữa thêm kiến thức về nuôi trẻ. Các triệu chứng về bệnh lí hô hấp tưởng chừng như đơn giản, nhưng sẽ rất khó khăn nếu không đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời để thăm khám và điều trị. Hãy luôn cảnh giác với mọi triệu chứng bệnh tật và hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho tương lai con em chúng ta.

78 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 5 / 5. Số đánh giá 1