11 vấn đề thường gặp ở TRẺ SƠ SINH , TRẺ NHỎ và cách XỬ TRÍ

 Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ luôn là 2 đối tượng được quan tâm nhất trong cuộc sống hiện nay. Ở trẻ em nhỏ luôn gặp phải những vấn đề mà hẳn ai là những bà mẹ bỉm sữa chăm sóc con các cũng từng gặp phải. Vậy có khoảng bao nhiêu người hiểu rõ về những vấn đề đó để đưa ra cách giải quyết khi con mình gặp phải. Các bạn hãy theo dõi bài viết của mình để hiểu rõ và tích luỹ cho mình những kiến thức cần thiết này nhé.

Hình ảnh trẻ sơ sinh

Hình ảnh trẻ sơ sinh

Trẻ bị sụt cân

Khoảng 1-2 tuần sau sinh, hầu hết trẻ đều bị sụt cân sinh lý do mất nước qua da và hô hấp, bài tiết phân và nước tiểu hoặc nôn dịch bẩn, nước ối nuốt phải trong lúc chuyển dạ. Việc sụt cân như vậy thường chỉ trong tình trạng tạm thời .Tuy nhiên, nếu sụt cân >10% cânnặng, trẻ bị sốt, bỏ bú hoặc có tình trạng rơi vào hôn mê thì nên đưa trẻ đến bác sĩ để được tư vấn. Bạn cũng nên để ý đến tình trạng mất nước của trẻ như thay tả ướt nhiều lần trong ngày hoặc khô môi , da nhăn nheoo,..

Ra máu âm đạo

Đó là hiện tượng biến động sinh dục ở bé gái, gây cương vú và ra máu âm đạo, xảy ra trong vài ngày đầu sau sinh, do ảnh hưởng của nội tiết tố từ mẹ truyền qua con, sẽ hết sau 10-15 ngày. Mẹ đừng quá lo lắng hay dùng tay bóp bóp vào núm vú của bé quá nhiều quá mạnh để nặn mủ vì như thế có thể gây sưng, nhiễm trùng, ảnh hưởng không tốt tới tuyến vú của trẻ trong giai đoạn phát triển sau này. 

Tắc lệ đạo

Xảy ra ở 30% trẻ sơ sinh, gây chảy nước mắt, đổ ghèn nhiều, thường tự khỏi sau 4-6 tháng. Nguyên nhân của viêm tắc lệ đạo là do:

  • Không có điểm lệ. 
  • Rò túi lệ bẩm sinh.
  • Tắc ống lệ mũi bẩm sinh.

Các triệu chứng của tắc lệ đạo : 

  • Trẻ thường bị chảy nước mắt ( hiện tượng chảy gỉ nước mắt mà không phải do khóc ). Đặc biệt khi trời trở gió , trở lạnh , nắng ,… triệu chứng này sẽ nặng hơn . Mỗi buổi sáng , khi bé ngủ dậy sẽ thấy nhiều gỉ vàng dính quanh mí mắt . 
  • Mắt trẻ lúc nào cũng trong tình trạng ướt như vừa khóc xong .
  • Trẻ hay dụi mắt. 

Nếu sau 6 tháng trẻ không tự khỏi thì cần đưa trẻ tới bác sĩ khám và có thể kịp thời xử lý.

Trẻ bị nôn trớ

Hầu hết trẻ sơ sinh đều bị trào ngược dạ dày thực quản sinh lý, do dạ dày trẻ còn nhỏ, nằm ngang, cơ thắt tâm vị yếu, thường hết sau 18 tháng. Nếu trẻ vẫn lên cân bình thường, trào ngược không gây viêm hô hấp thường xuyên thì không cần can thiệp. Lưu ý cho bé ợ hơi sau mỗi lần bú và hỗ trợ tư thế nằm.

Một số nguyên nhân bệnh lý gây nôn trớ ở trẻ : 

Thời kỳ bú mẹ

  • Viêm dạ dày ruột cấp (thường gặp do Rotavirus)
  • Nuốt máu mẹ hay chất nhầy (mucus)
  •  Ăn nhiều
  • Trào ngược dạ dày thực quản
  • Rối loạn nhu động ở thực quản
  • Nhai lại thức ăn
  • Khóc quá nhiều, ăn thức ăn đặc sớm
  • Trẻ lo lắng, kích thích. Cần chú ý đến hành vi của trẻ và tình trạng bệnh lý
  • Không dung nạp thức ăn, dị ứng protein sữa bò, trứng.
  • Rối loạn về chuyển hóa: Phenylketonuria, galactosemia..
  • Tăng sản thượng thận bẩm sinh
  • Nhiễm trùng: viêm tai giữa, nhiễm trùng đường tiểu, hệ thần kinh và nhiễm trùng huyết
  • Bệnh coeliac.
  • Vàng da nhân
  • Teo, hẹp hay có dây chằng ở ống tiêu hóa (ruột và thực quản).
  • Nghẽn ruột do nguyên nhân khác: Ruột đôi, tụy vòng, tắc ruột phân su, vòng mạch máu, u.
  • Hẹp phì đại môn vị
  • Phình đại tràng bẩm sinh
  • Thoát vị
  • Táo bón
  • Xoắn tinh hoàn
  • Phình thực quản vô hạch hay không có nhu động thực quản
  • Lồng ruột, xoắn ruột
  • Viêm ruột thừa
  • Nghẽn niệu đạo

 Trẻ nhỏ:

  • Viêm họng do liên cầu
  • Đái tháo đường
  • Nhiễm cêton do hạ đường huyết
  • Những bệnh lý ở hệ thần kinh trung ương như nhức đầu, u não, xuất huyết não, động kinh
  • Viêm gan, viêm tụy
  • Hội chứng Reye
  • Ngộ độc
  • Bệnh của túi mật
  • U nang buồng trứng
  • Tắc ruột do bã thức ăn

Để giảm thiểu tối đa việc trẻ sơ sinh bị nôn trớ, các bà mẹ cần chú ý:

  • Phải cho trẻ bú đúng tư thế.
  • Ẵm bé sau lúc bú khoảng 15 phút rồi sau đó mới đặt bé nằm xuống.
  • Chụm bàn tay mẹ lại vỗ nhẹ sau lưng bé 3-5 cái sau mỗi cữ bú để trẻ ợ hơi được.

Nên làm gì khi trẻ bị nôn trớ : 

  • Không nên tỏ thái độ bực tức đối với trẻ ,nếu quát mắng trẻ sẽ làm trẻ quấy khóc , mất bình tĩnh sẽ dẫn đến hiện tượng nôn trớ nhiều hơn. Nên nhẹ nhàng từ từ , dỗ dành bé để bé quên đi , đồng thời vuốt ngực và lưng bé từ trên xuống dưới .
  • Đặt trẻ nằm trên , không kê cao đầu. Nếu trẻ bị nôn nhiều nên đặt trẻ nằm nghiêng sang một bên để trẻ không bị sặc chất nôn .
  • Khi bị nôn trớ , nên lấy khăn lâu sạch miệng trẻ . Quàng khăn quanh cổ để tránh việc trẻ bị nôn trớ tiếp . 
  • Trong trường hợp trẻ bị nôn nhiều , lượng nước trong cơ thể bé sẽ bị mất nước khá nhiều . Nên nghĩ cách để bù nước cho trẻ một cách hợp lý và phù hợp.

Các dấu hiệu “ báo động đỏ “ của nôn , các mẹ nên đưa bé đến ngay bệnh viện để kiểm tra : 

  • Nôn ảnh hưởng đến toàn trạng : mất nước , da xanh tái , rối loạn tri giác .

  • Đau bụng , chướng bụng , bí trung đại tiện .
  • Phân có máu.
  • Nôn bắt đầu dữ dội , thường xuyên và liên tục.
  • Nôn ra máu , mật , phân .
  • Trẻ không thể ăn hoặc uống được .
  • Thóp phồng.
Trẻ bị nôn trớ

Trẻ bị nôn trớ

Đổ mồ hôi

Thân nhiệt của trẻ cao hơn người lớn, do trẻ em phát triển rất nhanh, chuyển hóa sinh nhiệt trong cơ thể cao hơn, hệ thần kinh giao cảm trội hơn phó giao cảm,… Do đó trẻ em dễ bị nóng và ra mồ hôi hơn người lớn. Trong khi đó, cha mẹ lúc nào cũng sợ con lạnh, bọc con quá kĩ. Cha mẹ cần đảm bảo con mình được mát mẻ trước khi nghĩ tới thiếu canxi.

Những nguyên do đổ mổ hôi bất thường ở trẻ:

  • Vấn đề về tim bẩm sinh.
  • Tăng tiết tuyến mồ hồi.
  • Ngưng thở khi ngủ.
  • Đột tử ở trẻ sơ sinh.

Các mẹ cần lưu ý về những nguyên do này.

Trẻ bị ra nhiều mồ hôi khi ngủ

Trẻ bị ra nhiều mồ hôi khi ngủ

Vặn mình, gồng người

Ở trẻ sơ sinh, vỏ não chưa hoàn thiện, hoạt động dưới vỏ chiếm ưu thế, trẻ sẽ có các vận động tự phát như múa vờn, vặn mình, vận động tay chân thường xuyên. Triệu chứng vặn mình gồng người này thường kéo dài trong vòng vài phút rồi tự hết. Nếu trẻ vẫn ngủ tốt và tăng cân thì đây là dấu hiệu bình thường, các bà mẹ không cần phải lo lắng. 

Nếu trẻ vặn mình có kèm theo sút cân, mất ngủ, hay giật mình thức vào ban đêm, đổ nhiều mồ hôi thì rất có thể trẻ đang bị thiếu hụt Vitamin D. Trong trường hợp này, mẹ cần đưa trẻ đến khám ở bác sĩ nhi khoa để được chỉ định đưa Vitamin D bên ngoài vào cơ thể với liều lượng và phương pháp phù hợp với trẻ. 

Trẻ vặn mình gồng người

Trẻ vặn mình gồng người

Trẻ bị rụng tóc

Hầu hết trẻ từ 3 tháng tuổi sẽ rụng tóc, chủ yếu là do tác động cơ học. Thiếu canxi không dẫn đến rụng tóc đơn thuần mà còn kèm theo thóp mềm rộng, chậm mọc răng, chậm biết vận động, biến dạng xương. Ngoài ra còn có 1 số nguyên nhân bệnh lý khác khiến trẻ bị rụng tóc:

  • Da đầu trẻ nhiễm nấm.
  • Mất cân bằng tuyến giáp tuyến yên.
  • Tâm lý căng thẳng.
  • Ốm, sốt.
  • Dị ứng dầu gội.

Một số nguyên nhân vật lý :

  • Tư thế ngủ.
  • Hội chứng trẻ nghiện giật tóc.

Các mẹ nên chú ý kĩ và kiểm tra kĩ để có phương pháp khắc phục hợp lý.

Trẻ bị vàng da

Trẻ mới sinh có thể vàng da sinh lý ( mức độ nhẹ) và vàng da bệnh lý (mức độ nặng). Vàng da sinnh lý là  do hiện tượng vỡ hồng cầu giải phóng bilirubin. Tuy nhiên, phát hiện vàng da bằng mắt thường ít chính xác, vàng da sớm, vàng da nặng có thể ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sự phát triển của trẻ. Bệnh vàng nếu kéo dài quá 1 tuần thì có thể sẽ nguy hại đến trẻ, dễ gây các biến chứng tổn thương đến não gây tàn tật , bại não ở trẻ. Do vậy với vàng da sơ sinh nếu can thiệp trước khi ảnh hưởng tổn thương đến não thì trẻ sẽ phục hồi sức khoẻ nhanh chóng. Vàng da được chia thành 2 mức độ:

  • Nhẹ: Da thân mình và da ở mặt hơi vàng nhưng bé vẫn bú tốt.
  • Nặng: Da vàng sậm màu lan xuống vùng da tay chân , bé bỏ bú hoặc bú kém. Hoặc vàng da xuất hiện sau 1-2 ngày ngay sau sinh.

Khi nghi ngờ bị vàng da, bố mẹ hãy đưa trẻ đến bác sĩ để có phương pháp xử lý kịp thời.

Bé bị vàng da

Bé bị vàng da

Trẻ bị lé (lác)

Ba tháng đầu bé có thể bị lác sinh lý, lác trong do sự thiếu đồng bộ của các cơ vận nhãn. Bé có thể bị lác bệnh lý như: cận thị, viện thị , loạn thị. Cận thị thường gây ra lác ngoài, viễn thị gây ra lác trong. Bé bị tổn thương thần kinh hoặc não. Mắt bé bị tổn thương nhiễm khuẩn, chấn thương, đục thuỷ tinh thể, sụp mí,.. Lác cũng có thể do yếu tố di truyền , nếu bố mẹ bị lác thì có thể bé bị di truyền lác. Bố mẹ nên phát hiện sớm dấu hiệu lác mắt ở trẻ đẻ đưa trẻ đi khám sớm.

Trẻ thở khò khè

Trong vòng 1 vài giờ sau khi sinh, bé sẽ học được cách hít thở không khí, lúc đầu sẽ khó khăn nhưng dần dần trẻ sẽ thở một cách dễ dàng hơn. Những dấu hiệu để nhận biết trẻ thở không bình thường:

  • Trẻ thở nhanh.
  • Rút ngực.
  • Cánh mũi trẻ phập phồng.
  • Tiếng thở khò khè.
  • Da của trẻ xanh tái.

Trẻ em dưới 6 tháng, khoang mũi họng hẹp, không khí đi qua khoang hẹp sẽ phát ra tiếng mà mẹ gọi là khò khè, nhất là mỗi khi bé bú, thở mạnh hay rướn người. Mẹ lưu ý, khi ngủ bé vẫn thở êm, ngủ ngoan, bé vẫn chơi, bú và lên cân bình thường thì không phải lo lắng gì. 

Đi cầu rất nhiều lần

Trẻ con bú mẹ có thói quen đi cầu rất khác nhau, có bé ngày đi 7-10 lần lẹt xẹt, hoa cà hoa cải, có bé lại cả tuần mới đi 1 lần phân vẫn mềm. Quan trọng nếu trẻ vẫn chơi bình thường, bú tốt, lên cân tốt, không nôn, không sốt, phân không có nhầy máu…thì đó là bình thường. Trẻ bú sữa công thức thường ít đi cầu hơn trẻ bú mẹ.‼ Sau đây là những điểm khác nhau của phân giữa trẻ bú mẹ và trẻ bú sữa công thức :

Trẻ bú mẹ: 

  • Phân khá lỏng , màu phân hơi giống màu mù tạt , nhưng thường có màu vàng cam , hoặc có thể là màu xanh lá.
  • Ít đi cầu hiện , phân mềm.
  • Ngửi mùi thấy hơi ngọt.

Trẻ bú sữa công thức :

  • Phân chắc hơn , có nhiều màu hơn , chất lượng ổn hơn.
  • Tuỳ vào loại sữa mà chất lượng phân mỗi bé các nhau.

Lưu ý các vấn đề đổ mồ hôi, vặn mình, rụng tóc mà cha mẹ thường nghĩ do trẻ thiếu canxi: Sữa mẹ và sữa công thức đều cung cấp đủ lượng canxi cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên sữa mẹ thiếu vitamin D (cần thiết cho sự chuyển hóa canxi). Do đó, đảm bảo cung cấp vitamin D 400 UI mỗi ngày ở trẻ bú mẹ cho đến khi uống được mỗi ngày 1 lít sữa bột (sữa công thức) hay sữa tươi có bổ sung vitamin D, thì cha mẹ không phải lo lắng trẻ thiếu canxi nữa nhé!

111 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 4.8 / 5. Số đánh giá 16